Tin Mừng theo thánh Lu-ca

Chương 24

Ngôi mộ trống

Câu 1. Ngày thứ nhất trong tuần, vừa tảng sáng, các bà đi ra mộ, mang theo dầu thơm đã chuẩn bị sãn. Câu 2. Họ thấy tảng đá đã lăn ra khỏi mộ. Câu 3. Nhưng khi bước vào, họ không thấy thi hài Chúa Giê-su đâu cả. Câu 4. Họ còn đang phân vân, thì bỗng có hai người đàn ông y phục sáng chói, đứng bên họ. Câu 5. Đang lúc các bà sợ hãi, cúi gầm xuống đất, thì hai người kia nói: “Sao các bà lại tìm Người Sống ở giữa kẻ chết? Câu 6. Người không còn đây nữa, nhưng đã trỗi dậy rồi. Hãy nhớ lại điều Người đã nói với các bà hồi còn ở Ga-li-lê, Câu 7. là Con Người phải bị nộp vào tay phường tội lỗi, và bị đóng đinh vào thập giá, rồi ngày thứ ba sống lại.”Mt 28,8

Chú thích m

Lc 24,1

24,1 Chúa Giê-su (c.3), chữ “Chúa” ở câu này không phải là chữ đệm đi với danh thánh “Giê-su” như chúng ta quen dùng trong tiếng Việt, mà là một danh hiệu đặc biệt như “Đức Chúa” trong Cựu Ước. Khi ghép hai chữ như thế ở đây, thánh Lu-ca cho chúng ta biết rằng Đấng Phục Sinh đã bước vào một cõi sống khác với cuộc sống trần gian này. Chúng ta đừng quên những điều sau đây:1) Không một sách Tin Mừng nào miêu tả hiện tượng Chúa Giê-su sống lại: đây là một biến cố mắt phàm không thể nhìn thấy.2) Chúa Giê-su đã từ cõi chết đi vào cõi sống. Khi từ trần gian về với Chúa Cha, Chúa Giê-su hết lệ thuộc vào thời gian và không gian: vậy chúng ta đừng tìm cách vẽ ra một lộ trình nào đó của Chúa Giê-su Phục Sinh. Từ nay, Người tuỳ ý chọn thời điểm, địa điểm mà xuất hiện nhằm củng cố lòng tin của những người sẽ trở thành các chứng nhân đầu tiên của Người.Trong số những lần Chúa hiện ra dưới nhiều cách thức khác nhau, mỗi tác giả Tin Mừng ghi lại những lần riêng mình cho là giãi bày dự tính của mình cách mỹ mãn nhất. Sau khi đã chọn lựa, các ngài biên soạn bản văn của mình một cách hoàn toàn tự do, chẳng hạn như đem gom lại thành loạt các phép lạ hoặc lời nói của Chúa Giê-su.Lời các Tông Đồ rao giảng về Chúa Giê-su sống lại dựa trên hai sự kiện: ngôi mộ trống và những lần Chúa xuất hiện (x. phần bình giải Mt 28,1).3) Trước khi các Tin Mừng được viết, đã có thư thứ nhất của thánh Phao-lô gửi tín hữu Cô-rin-tô trong đó tác giả liệt kê những lần Chúa xuất hiện (x. 1 Cr 15,3tt).4) Tuy cả bốn Tin Mừng đều nhất trí về phần cốt tuỷ, nhưng vẫn có những khác biệt lớn xét về thứ tự và nơi chốn các cuộc xuất hiện xảy ra. Thánh Lu-ca không nói tới những lần hiện ra ở Ga-li-lê. Thánh Mát-thêu thì cho ta cái cảm tưởng rằng những gì quan trọng đều diễn ra ở Ga-li-lê và cũng từ đó mà Chúa Giê-su đã lên trời. Thánh Phao-lô nhắc tới trước tiên một cuộc hiện ra với thánh Phê-rô, nhưng lại không nói tới các bà (vả lại vào thời ấy, không biết lời chứng của các bà có giá trị gì đối với người Do-thái?).

Tham chiếu:Mt 28,1-7 Mc 16,1-7

Các Tông Đồ không tin lời các phụ nữ

Câu 8. Bấy giờ các bà nhớ lại những điều Đức Giê-su đã nói. Câu 9. Khi từ mộ trở về, các bà kể cho Nhóm Mười Một và mọi người khác biết tất cả những sự việc ấy. Câu 10. Mấy bà nói đây là bà Ma-ri-a Mác-đa-la, bà Gio-an-na, và bà Ma-ri-a, mẹ ông Gia-cô-bê. Các bà khác cùng đi với mấy bà này cũng nói với các Tông Đồ như vậy. Câu 11. Nhưng các ông cho là chuyện vớ vẩn, nên chẳng tin.Ga 20,3-10

Ông Phê-rô ra mộ

Câu 12. Dầu vậy, ông Phê-rô cũng đứng lên chạy ra mộ. Nhưng khi cúi nhìn, ông thấy chỉ còn có những khăn liệm thôi. Ông trở về nhà, rất đỗi ngạc nhiên về sự việc đã xảy ra.Mc 16,12-13

Đức Giê-su hiện ra với hai môn đệ trên đường Em-mau

Câu 13. Cũng ngày hôm ấy, có hai người trong nhóm môn đệ đi đến một làng kia tên là Em-mau, cách Giê-ru-sa-lem chừng mười một cây số. Câu 14. Họ trò chuyện với nhau về tất cả những sự việc mới xảy ra. Câu 15. Đang lúc họ trò chuyện và bàn tán, thì chính Đức Giê-su tiến đến gần và cùng đi với họ. Câu 16. Nhưng mắt họ còn bị ngăn cản, không nhận ra Người. Câu 17. Người hỏi họ: “Các anh vừa đi vừa trao đổi với nhau về chuyện gì vậy?” Họ dừng lại, vẻ mặt buồn rầu. Câu 18. Một trong hai người tên là Cơ-lê-ô-pát trả lời: “Chắc ông là người duy nhất trú ngụ tại Giê-ru-sa-lem mà không hay biết những chuyện đã xảy ra trong thành mấy bữa nay.” Câu 19. Đức Giê-su hỏi: “Chuyện gì vậy?” Họ thưa: “Chuyện ông Giê-su Na-da-rét. Người là một ngôn sứ đầy uy thế trong việc làm cũng như lời nói trước mặt Thiên Chúa và toàn dân. Câu 20. Thế mà các thượng tế và thủ lãnh của chúng ta đã nộp Người để Người bị án tử hình, và đã đóng đinh Người vào thập giá. Câu 21. Phần chúng tôi, trước đây vẫn hy vọng rằng chính Người là Đấng sẽ cứu chuộc Ít-ra-en. Hơn nữa, những việc ấy xảy ra đến nay là ngày thứ ba rồi. Câu 22. Thật ra, cũng có mấy người đàn bà trong nhóm chúng tôi đã làm chúng tôi kinh ngạc. Các bà ấy ra mộ hồi sáng sớm, Câu 23. không thấy xác Người đâu cả, về còn nói là đã thấy thiên thần hiện ra bảo rằng Người vẫn sống. Câu 24. Vài người trong nhóm chúng tôi đã ra mộ, và thấy sự việc y như các bà ấy nói; còn chính Người thì họ không thấy.” Câu 25. Bấy giờ Đức Giê-su nói với hai ông rằng: “Các anh chẳng hiểu gì cả! Lòng trí các anh thật là chậm tin vào lời các ngôn sứ! Câu 26. Nào Đấng Ki-tô lại chẳng phải chịu khổ hình như thế, rồi mới vào trong vinh quang của Người sao?” Câu 27. Rồi bắt đầu từ ông Mô-sê và tất cả các ngôn sứ, Người giải thích cho hai ông những gì liên quan đến Người trong tất cả Sách Thánh. Câu 28. Khi gần tới làng họ muốn đến, Đức Giê-su làm như còn phải đi xa hơn nữa. Câu 29. Họ nài ép Người rằng: “Mời ông ở lại với chúng tôi, vì trời đã xế chiều, và ngày sắp tàn.” Bấy giờ Người mới vào và ở lại với họ. Câu 30. Khi đồng bàn với họ, Người cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng, và bẻ ra trao cho họ. Câu 31. Mắt họ liền mở ra và họ nhận ra Người, nhưng Người lại biến mất. Câu 32. Họ mới bảo nhau: “Dọc đường, khi Người nói chuyện và giải thích Kinh Thánh cho chúng ta, lòng chúng ta đã chẳng bừng cháy lên sao?” Câu 33. Ngay lúc ấy, họ đứng dậy, quay trở lại Giê-ru-sa-lem, gặp Nhóm Mười Một và các bạn hữu đang tụ họp tại đó. Câu 34. Những người này bảo hai ông: “Chúa trỗi dậy thật rồi, và đã hiện ra với ông Si-môn.” Câu 35. Còn hai ông thì thuật lại những gì đã xảy ra dọc đường và việc mình đã nhận ra Chúa thế nào khi Người bẻ bánh.Ga 20,19-20

Chú thích n

Lc 24,13

24,13 Hai môn đệ này đang trở về quê nhà và nghề nghiệp của họ sau khi không còn hy vọng nào nữa; nhưng chúng ta đã quen gọi họ là các “lữ khách Em-mau”. Trong câu chuyện này, chúng ta sẽ lưu ý thánh Lu-ca cẩn thận như thế nào khi lần lượt sử dụng các động từ thấy và nhận ra. Quả thế, tác giả muốn cho chúng ta hiểu rằng sau khi Chúa Giê-su phục sinh, không ai có thể được nhìn thấy Người bằng con mắt thể xác nữa: Người đã vượt qua thế gian này mà về với Cha Người, và thế giới mới này vượt quá tầm mức của giác quan chúng ta. Nhưng chính nhờ cái nhìn mới mẻ này, chính nhờ ánh sáng đức tin này mà chúng ta nhận ra Người hiện diện và hành động trong chúng ta và quanh chúng ta. Tuy đã có một vài thị kiến đặc biệt, đã có một vài cuộc hiện ra của Chúa Phục Sinh đánh dấu lịch sử Hội Thánh, nhưng dân Ki-tô giáo vẫn được mời gọi nhận ra Người trong đức tin.Ông Cơ-lê-ô-pát và những bạn đồng hành của ông là những khách hành hương theo nghĩa họ đã từng đi theo Chúa Giê-su, cưu mang những hy vọng của dân tộc mình, luôn luôn hướng về lời hứa của Thiên Chúa mà tiến bước. Thế nhưng cuối cùng họ chẳng được gì hết ngoài cái chết của Chúa Giê-su.Chính Đức Giê-su cùng đi với họ (c.15): Khi có hai ba người họp nhau lại nhân danh Thầy thì Thầy ở giữa họ, Chúa Giê-su đã nói thế (Mt 18,20). Các khách hành hương nản chí ấy đâu đã bị bỏ rơi: Chúa Giê-su đích thân cùng đi với họ, cũng như Người làm như thế với chúng ta trong những lúc chúng ta chán nản nhất. Vậy là Chúa Giê-su hiện ra với họ và dạy họ rằng không thể vào được Nước Thiên Chúa nếu không kinh qua cái chết.Mắt họ còn bị ngăn cản, không nhận ra Người (c.16). Với lối nói này, hao hao giống Ga 14,19, thánh Lu-ca nhấn mạnh rằng, sau khi sống lại, Chúa Giê-su chỉ được nhận ra bởi những ai đón nhận sự sống của Người. Vậy đâu phải với con mắt thể xác của họ mà các môn đệ Em-mau, và tất cả mọi tín hữu sau này, sẽ nhận ra Chúa Giê-su, nhưng là với cái nhìn tinh khôi của đức tin.Bắt đầu từ ông Mô-sê và tất cả các ngôn sứ (c.27). Xin nhắc lại: “ông Mô-sê và các ngôn sứ” là một cách nói để chỉ Sách Thánh. Vậy là Chúa Giê-su kêu mời họ đi từ niềm tin của Ít-ra-en, hoặc từ kỳ vọng một tương lai hạnh phúc cho toàn dân, mà đạt tới niềm tin vào Người, chấp nhận mầu nhiệm Người bị dân mình loại bỏ và chịu khổ hình thập giá.Những gì liên quan đến Người trong tất cả Sách Thánh (c.27). Chúa Giê-su không chỉ nhắc lại những bản văn loan báo cuộc Thương Khó và sự sống lại của Người, như Is 50; 52,13 và tt; Dcr 12,11; Tv 22; 69, mà cả những chỗ cho thấy kế hoạch của Thiên Chúa được hoàn thành qua thử thách và lăng nhục.Đối với chúng ta cũng thế, chúng ta tin nhưng thiếu kiên nhẫn, nên thường hay phàn nàn than trách. Nhưng Chúa Giê-su đâu để chúng ta một mình. Người đã phục sinh, không phải để ngự cõi mây xanh, nhưng là để dẫn đầu nhân loại trên đường hành hương, và Người lôi cuốn chúng ta hướng về ngày cuối cùng ấy, khi mà Người sẽ đến đón chúng ta.Hiện nay thì Hội Thánh làm cho chúng ta điều mà Chúa Giê-su đã làm cho hai môn đệ. Trước hết, Hội Thánh dạy chúng ta biết “giải thích Sách Thánh”: điều quan trọng để hiểu Sách Thánh không phải là thuộc lòng cho nhiều đoạn văn, nhưng là phát hiện những sợi chỉ đỏ xuyên qua nhiều biến cố khác nhau, và hiểu được kế hoạch của Thiên Chúa qua lịch sử loài người. Trong buổi dạy Kinh Thánh đầu tiên của Người, Chúa Giê-su đã dạy họ rằng Đấng Ki-tô phải chịu đau khổ.Sau đó, Hội Thánh cử hành Thánh Lễ tạ ơn. Chúng ta hãy để ý xem thánh Lu-ca miêu tả như thế nào: Người cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng, và bẻ ra trao cho họ; các tín hữu thời bấy giờ dùng những cụm từ diễn tả bốn động tác ấy để nói về Thánh Thể. Chúng ta có thể đến gần Chúa Giê-su khi vừa đàm đạo vừa suy gẫm lời Người; chúng ta nhận thấy có Người hiện diện trong các buổi họp huynh đệ của chúng ta, nhưng khi chúng ta chia sẻ với nhau tấm bánh là Thân Mình Người, thì Người cho chúng ta nhận ra Người một cách khác.

Tham chiếu:Mc 16,12-13

Đức Giê-su hiện ra với các Tông Đồ

Câu 36. Các ông còn đang nói, thì chính Đức Giê-su đứng giữa các ông và bảo: “Bình an cho anh em!” Câu 37. Các ông kinh hồn bạt vía, tưởng là thấy ma. Câu 38. Nhưng Người nói: “Sao lại hoảng hốt? Sao lòng anh em còn ngờ vực? Câu 39. Nhìn chân tay Thầy coi, chính Thầy đây mà! Cứ rờ xem, ma đâu có xương có thịt như anh em thấy Thầy có đây?” Câu 40. Nói xong, Người đưa tay chân ra cho các ông xem. Câu 41. Các ông còn chưa tin vì mừng quá, và còn đang ngỡ ngàng, thì Người hỏi: “Ở đây anh em có gì ăn không?” Câu 42. Các ông đưa cho Người một khúc cá nướng. Câu 43. Người cầm lấy và ăn trước mặt các ông.Mt 28,16-20; Mc 16,14-18; Ga 20,21-23; Cv 1,6-8

Những lời chỉ bảo sau hết cho các Tông Đồ

Câu 44. Rồi Người bảo: “Khi còn ở với anh em, Thầy đã từng nói với anh em rằng tất cả những gì sách Luật Mô-sê, các sách Ngôn Sứ và các Thánh Vịnh đã chép về Thầy đều phải được ứng nghiệm.” Câu 45. Bấy giờ Người mở trí cho các ông hiểu Kinh Thánh Câu 46. và Người nói: “Có lời Kinh Thánh chép rằng: Đấng Ki-tô phải chịu khổ hình, rồi ngày thứ ba, từ cõi chết sống lại; Câu 47. phải nhân danh Người mà rao giảng cho muôn dân, bắt đầu từ Giê-ru-sa-lem, kêu gọi họ sám hối để được ơn tha tội. Câu 48. Chính anh em là chứng nhân về những điều này. Câu 49. “Phần Thầy, Thầy sẽ gửi cho anh em điều Cha Thầy đã hứa. Còn anh em, hãy ở lại trong thành, cho đến khi nhận được quyền năng từ trời cao ban xuống.”Mc 16,19-20; Cv 1,9-11

Chú thích p

Lc 24,44

24,44 Nhân những cuộc gặp gỡ này, Chúa Giê-su giải thích cho các Tông Đồ ý nghĩa của sứ mạng ngắn ngủi và sáng chói của Người: Người đã cứu chúng ta khỏi tội lỗi, có nghĩa là Người đã chỉnh đốn lại lịch sử cốt sao cho loài người được phục sinh.Tất cả những gì đã chép về Thầy đều phải được ứng nghiệm. Những gì các ngôn sứ đã báo trước về một Đấng Cứu Tinh bị loại trừ và gánh lấy tội lỗi của dân mình, đều phải được ứng nghiệm. Tội gì thế? Thưa hiển nhiên là tội lỗi của tất cả mọi người, nhưng cũng là bạo lực của cả xã hội Do-thái thời Chúa Giê-su. Chính tội này đã đưa Người đến cái chết thập giá cách trực tiếp hơn.Thật ra, con đường chết và phục sinh này không chỉ dành cho Chúa Giê-su, nhưng còn cho dân của Người nữa. Vào thời điểm đó, dân Ít-ra-en nằm dưới quyền thống trị của đế quốc Rô-ma, phải chấp nhận chấm dứt mọi tham vọng trần thế của mình: quyền tự trị, niềm tự hào dân tộc, nhận biết mình trội hẳn các dân tộc khác về mặt tôn giáo để được hồi sinh trong tư cách là dân Thiên Chúa phân tán giữa muôn dân mà trở thành nhân chứng đắc lực về ơn cứu độ. Một số ít người đã theo Chúa Giê-su đi vào con đường này và đó là khởi đầu của Hội Thánh: những kẻ đã nhân danh Người mà rao giảng cho muôn dân.Nhân danh Người kêu gọi họ sám hối để được ơn tha tội. Sám hối hoặc hối cải Ki-tô giáo không phải như là chuyển từ đảng phái này sang đảng phái khác, từ nhóm tôn giáo này qua một nhóm khác. Sám hối có nghĩa là cải tổ bản thân con người. Thế nhưng con người là thành phần của một xã hội, một thế giới, một lịch sử. Vì thế, công việc rao giảng cho muôn dân không chỉ giới hạn trong việc công bố sứ điệp của Chúa Giê-su cứu độ, mà còn có nghĩa là giáo dục muôn dân nhằm giúp họ tìm lại được chương trình của Thiên Chúa về con người. Thánh Lu-ca đã nói tới “thời của dân ngoại” (21,24), và ngày nay chúng ta thấy cộng đoàn quốc tế đang được xây dựng. Việc loan báo Tin Mừng này không thể thực hiện trong thời gian mười hay một trăm năm.Chính anh em là chứng nhân về những điều này (c.48). Chúa Giê-su đặt các Tông Đồ làm chứng nhân chính thức về Tin Mừng của Người; các ngài sẽ đứng ra bảo đảm cho đức tin.Hãy ở lại trong thành (c.49). Các Tông Đồ chưa sãn sàng để khởi sự ngay sứ mạng. Các ngài còn phải lo củng cố tình đoàn kết huynh đệ và lòng nhiệt thành của cộng đoàn, trong khi chờ đợi giờ phút Chúa Cha đã chọn để ban cho các ngài quyền năng từ trời cao ban xuống.Thầy sẽ gửi cho anh em điều Cha Thầy đã hứa. Không có cách nói nào mạnh hơn để Chúa Giê-su khẳng định cùng một trật uy quyền thần linh của Người và tín điều Ba Ngôi nhưng là một Thiên Chúa.Quyển sách thứ nhất của thánh Lu-ca kết thúc ở đây; và chính chỗ dứt điểm này sẽ làm khởi điểm cho sách Công vụ Tông Đồ sẽ được viết sau.

Tham chiếu:Mt 28,16-20 Mc 16,14-18 Ga 20,21-23 Cv 1,6-8

Đức Giê-su được rước lên trời

Câu 50. Sau đó, Người dẫn các ông tới gần Bê-ta-ni-a, rồi giơ tay chúc lành cho các ông. Câu 51. Và đang khi chúc lành, thì Người rời khỏi các ông và được đem lên trời. Câu 52. Bấy giờ các ông bái lạy Người, rồi trở lại Giê-ru-sa-lem, lòng đầy hoan hỷ, Câu 53. và hằng ở trong Đền Thờ mà chúc tụng Thiên Chúa.

Thư viện

Mục lục