Tin Mừng theo thánh Lu-ca

Chương 2

Đức Giê-su ra đời. Những người chăn chiên đến viếng thăm.

Câu 1. Thời ấy, hoàng đế Au-gút-tô ra chiếu chỉ, truyền kiểm tra dân số trong khắp cả thiên hạ. Câu 2. Đây là cuộc kiểm tra đầu tiên, được thực hiện thời ông Qui-ri-ni-ô làm tổng trấn xứ Xy-ri. Câu 3. Ai nấy đều phải về nguyên quán mà khai tên tuổi. Câu 4. Bởi thế, ông Giu-se từ thành Na-da-rét, miền Ga-li-lê lên thành vua Đa-vít tức là Bê-lem, miền Giu-đê, vì ông thuộc gia đình dòng tộc vua Đa-vít. Câu 5. Ông lên đó khai tên cùng với người đã thành hôn với ông là bà Ma-ri-a, lúc ấy đang có thai. Câu 6. Khi hai người đang ở đó, thì bà Ma-ri-a đã tới ngày mãn nguyệt khai hoa. Câu 7. Bà sinh con trai đầu lòng, lấy tã bọc con, rồi đặt nằm trong máng cỏ, vì hai ông bà không tìm được chỗ trong nhà trọ. Câu 8. Trong vùng ấy, có những người chăn chiên sống ngoài đồng và thức đêm canh giữ đàn vật. Câu 9. Bỗng sứ thần Chúa đứng bên họ, và vinh quang của Chúa chiếu toả chung quanh, khiến họ kinh khiếp hãi hùng. Câu 10. Nhưng sứ thần bảo họ: “Anh em đừng sợ. Này tôi báo cho anh em một tin mừng trọng đại, cũng là tin mừng cho toàn dân: Câu 11. Hôm nay, một Đấng Cứu Độ đã sinh ra cho anh em trong thành vua Đa-vít, Người là Đấng Ki-tô Đức Chúa. Câu 12. Anh em cứ dấu này mà nhận ra Người: anh em sẽ gặp thấy một trẻ sơ sinh bọc tã, nằm trong máng cỏ.” Câu 13. Bỗng có muôn vàn thiên binh hợp với sứ thần cất tiếng ngợi khen Thiên Chúa rằng: Câu 14. “Vinh danh Thiên Chúa trên trời,bình an dưới thếcho loài người Chúa thương.” Câu 15. Khi các thiên sứ từ biệt mấy người chăn chiên để về trời, những người này bảo nhau: “Nào chúng ta sang Bê-lem, để xem sự việc đã xảy ra, như Chúa đã tỏ cho ta biết.” Câu 16. Họ liền hối hả ra đi. Đến nơi, họ gặp bà Ma-ri-a, ông Giu-se, cùng với Hài Nhi đặt nằm trong máng cỏ. Câu 17. Thấy thế, họ liền kể lại điều đã được nói với họ về Hài Nhi này. Câu 18. Nghe các người chăn chiên thuật chuyện, ai cũng ngạc nhiên. Câu 19. Còn bà Ma-ri-a thì hằng ghi nhớ mọi kỷ niệm ấy, và suy đi nghĩ lại trong lòng. Câu 20. Rồi các người chăn chiên ra về, vừa đi vừa tôn vinh ca tụng Thiên Chúa, vì mọi điều họ đã được mắt thấy tai nghe, đúng như đã được nói với họ.

Chú thích e

Lc 2,1

2,1 Hoàng đế Au-gút-tô truyền kiểm tra dân số. Dân Do-thái nhỏ bé nằm trong đế quốc Rô-ma, một đế quốc bao gồm nhiều dân tộc khác nữa. Chi tiết về ông Qui-ri-ni-ô đặt ra một vấn đề: ông chỉ được bổ nhiệm làm tổng trấn xứ Xy-ri vào năm 6 CN, và năm đó thì Chúa Giê-su khoảng mười hai tuổi. Nhiều giả thuyết được đặt ra để dung hoà bản văn Lu-ca với các dữ kiện lịch sử; nhưng tốt nhất nên nghĩ rằng: ở đây cũng như ở một vài chỗ khác (Cv 5,36-37), thánh Lu-ca đã ghi sai xét về niên biểu: với tư cách là chứng nhân của mầu nhiệm Cứu Độ, tác giả không thể sai lầm, nhưng với tư cách là sử gia thì vẫn có khi sai lầm như mọi sử gia khác.Vậy thánh Giu-se và Đức Ma-ri-a rời Na-da-rét ít lâu trước khi Con Trẻ sinh ra. Tại Bê-lem, vì không có chỗ trong nhà trọ, hai ông bà vào trú trong một nơi mà dân chăn nuôi cũng cho gia súc vào trú ban đêm. Chúa Cha đã dự liệu như thế. Chúa Giê-su sẽ lớn lên trong một gia đình êm ấm không thiếu việc làm cũng không thiếu cái ăn; tuy nhiên, khi sinh ra cũng như khi chết, Người sẽ phải chia sẻ số phận của những người bị bỏ rơi nhất.Bà sinh con trai đầu lòng (c.7). Từ ngữ con đầu lòng nhấn mạnh đến các đặc ân của con trưởng, là người thuộc về Thiên Chúa (Xh 13,2; Lc 2,23; xem thêm Rm 8,29; Cl 1,15). Từ này cũng dùng cho người con một (con trai).

Tham chiếu:Mt 1,18-25

Chú thích g

Lc 2,8

2,8 Sứ thần báo với các người chăn chiên: Bình an dưới thế cho loài người Chúa thương (c.14). Các giai đoạn cần thiết để huấn luyện nhân loại về mặt tôn giáo giờ đây đã kết thúc: Thiên Chúa sai Con của Người đến trần gian để đưa chúng ta đi vào chân lý.Các bạn hãy xem Thiên Chúa yêu thương chúng ta dường nào! Vậy hãy để tình yêu của Người tràn ngập lòng các bạn, và đừng sợ hãi nữa! Các bạn không hiểu rằng Thiên Chúa đã trở nên một trẻ thơ, và từ nay Người sẽ luôn mãi ở giữa chúng ta như một con trẻ thầm lặng và không được tự vệ đó sao?Anh em cứ dấu này mà nhận ra Người (c.12). Họ sẽ nhận ra vị Thiên Chúa đã muốn trở nên nghèo vì chúng ta để ban cho chúng ta sự giàu có của Người.Các người chăn chiên ra về, vừa đi vừa tôn vinh ca tụng Thiên Chúa (c.20). Đang khi thế giới chìm ngập trong tối tăm thì vài người chăn chiên đã nhìn thấy Thiên Chúa. Vì sao họ được gọi đến máng cỏ? Có lẽ chỉ vì Thiên Chúa ưa thích tỏ mình ra cho người nghèo. Đức Ma-ri-a và thánh Giu-se đã có niềm vui chia sẻ với họ một phần nào bí mật của các ngài.Biến cố Chúa Giê-su sinh ra đánh dấu thời đại mới (các Tông Đồ sẽ gọi là “thời sau hết”, x. Hr 1,2), thời mà một mặt người ta tiếp tục trông chờ ơn cứu độ cho trần gian, mặt khác người ta đã bắt đầu được hưởng ơn cứu độ đó. Các người chăn chiên là mô hình những ai được Thiên Chúa kêu gọi sống đời chiêm niệm. Sau họ, Hội Thánh không bao giờ chỉ có chuyên tâm vào việc rao giảng hay từ thiện hoặc thăng tiến con người, nhưng trong phần thiêng liêng tinh tuý nhất của mình, Hội Thánh sẽ còn chiêm ngắm Chúa Ki-tô hiện diện nơi mình, để tạ ơn và vui mừng trong Thiên Chúa.

Chú thích h

Lc 2,17

2,18 Đức Ma-ri-a hằng ghi nhớ mọi kỷ niệm ấy (c.19), bởi vì mỗi một việc xảy ra trong đời Người là một phương tiện để Thiên Chúa mặc khải cho Người những ý định của Thiên Chúa, nhất là bây giờ Đức Ma-ri-a đang ở gần bên Con của Người. Người kinh ngạc, thán phục, nhưng không ngỡ ngàng, vì lòng tin của Người không hề nao núng.Tuy nhiên, ngay cả bản thân Người cũng phải khám phá ra, dần dần với thời gian và trong đau khổ, đâu là con đường cứu độ. Người suy đi nghĩ lại trong lòng các điều ấy cho đến ngày Chúa Giê-su phục sinh và ngày Thánh Thần hiện xuống, khi mà ý nghĩa mọi lời nói việc làm của Chúa Giê-su hiển hiện sáng tỏ.

Đức Giê-su chịu phép cắt bì

Câu 21. Khi Hài Nhi được đủ tám ngày, nghĩa là đến lúc phải làm lễ cắt bì, người ta đặt tên cho Hài Nhi là Giê-su; đó là tên mà sứ thần đã đặt cho Người trước khi Người được thụ thai trong lòng mẹ.

Tiến dâng Đức Giê-su cho Thiên Chúa

Câu 22. Khi đã đến ngày lễ thanh tẩy của các ngài theo luật Mô-sê, bà Ma-ri-a và ông Giu-se đem con lên Giê-ru-sa-lem, để tiến dâng cho Chúa, Câu 23. như đã chép trong Luật Chúa rằng: “Mọi con trai đầu lòng phải được gọi là của thánh, dành cho Chúa”, Câu 24. và cũng để dâng của lễ theo Luật Chúa truyền, là một đôi chim gáy hay một cặp bồ câu non. Câu 25. Hồi ấy ở Giê-ru-sa-lem, có một người tên là Si-mê-ôn. Ông là người công chính và sùng đạo, ông những mong chờ niềm an ủi của Ít-ra-en, và Thánh Thần hằng ngự trên ông. Câu 26. Ông đã được Thánh Thần linh báo cho biết là ông sẽ không thấy cái chết trước khi được thấy Đấng Ki-tô của Đức Chúa. Câu 27. Được Thần Khí thúc đẩy, ông lên Đền Thờ. Vào lúc cha mẹ Hài Nhi Giê-su đem con tới để chu toàn tập tục Luật đã truyền liên quan đến Người, Câu 28. thì ông ẵm lấy Hài Nhi trên tay, và chúc tụng Thiên Chúa rằng:

Chú thích i

Lc 2,22

2,22 Đến ngày lễ thanh tẩy của các ngài. Đây là lễ thanh tẩy người mẹ mới sinh con (Lv 12,1-8) và thánh hiến con đầu lòng cho Thiên Chúa (Xh 13,2.13.15).Như Đức Ma-ri-a và thánh Giu-se, ông Si-mê-ôn và bà An-na thuộc “phần nhỏ còn sót lại của Ít-ra-en”. Đây là một số ít người trong dân Thiên Chúa, sống đức tin trong khiêm nhường và trung thành với giáo huấn các ngôn sứ: Thiên Chúa luôn có cách làm cho họ nhìn thấy Người.Lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn Đức Ma-ri-a (c.35) có nghĩa là gì? Lưỡi gươm có lẽ chỉ nỗi đau khổ của Đức Ma-ri-a khi thấy con mình chết trên thập giá; nhưng cũng chỉ tất cả những khi Người đau khổ vì không hiểu được những việc con mình làm. Tình yêu song phương bền chặt nhất cũng không ngăn cản điều này là bên nào cũng cảm thấy bên kia như một mầu nhiệm khó hiểu đối với mình. Đối với Thiên Chúa, điều này càng đúng hơn nữa: Người không chỉ ngồi đó quan sát chúng ta, Người cũng đi tìm chúng ta, “thử thách” chúng ta (theo nghĩa yêu cầu chúng ta tỏ ra mình là người như thế nào). Tình yêu của Chúa Cha sẽ là thập giá của Đức Ma-ri-a cũng như sẽ là thập giá của Chúa Giê-su.Chúa Ki-tô là ánh sáng chiếu soi, nhưng đôi khi cũng làm chói mắt các dân tộc khiến họ không nhìn thấy gì và phải xấu hổ. Chúa là một dấu hiệu cho người đời chống báng, một dấu hiệu phân rẽ những cá nhân và những tập thể. Ở đây có một mầu nhiệm: những kẻ chống đối Chúa Ki-tô đâu phải luôn luôn là những người xấu. Một số người xấu đứng về phía Chúa Ki-tô vì họ không thấy rằng ánh sáng đó lên án họ. Trong khi đó, có những kẻ khác, là người tốt, lại không tin, vì Thiên Chúa hướng dẫn họ bằng một đường lối khác.

Bài ca “An Bình Ra Đi” (Nunc dimittis)

Câu 29. “Muôn lạy Chúa, giờ đâytheo lời Ngài đã hứa,xin để tôi tớ nàyđược an bình ra đi. Câu 30. Vì chính mắt con được thấy ơn cứu độ Câu 31. Chúa đã dành sãn cho muôn dân: Câu 32. Đó là ánh sáng soi đường cho dân ngoại,là vinh quang của Ít-ra-en Dân Ngài.”

Ông Si-mê-ôn nói tiên tri

Câu 33. Cha và mẹ Hài Nhi ngạc nhiên vì những lời ông Si-mê-ôn vừa nói về Người. Câu 34. Ông Si-mê-ôn chúc phúc cho hai ông bà, và nói với bà Ma-ri-a, mẹ của Hài Nhi: “Thiên Chúa đã đặt cháu bé này làm duyên cớ cho nhiều người Ít-ra-en ngã xuống hay đứng lên. Cháu còn là dấu hiệu cho người đời chống báng; Câu 35. và như vậy, những ý nghĩ từ thâm tâm nhiều người sẽ lộ ra. Còn chính bà, một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn bà.”

Bà An-na nói tiên tri

Câu 36. Lại cũng có một nữ ngôn sứ tên là An-na, con ông Pơ-nu-ên, thuộc chi tộc A-se. Bà đã nhiều tuổi lắm. Từ khi xuất giá, bà đã sống với chồng được bảy năm, Câu 37. rồi ở goá, đến nay đã tám mươi tư tuổi. Bà không rời bỏ Đền Thờ, những ăn chay cầu nguyện, sớm hôm thờ phượng Thiên Chúa. Câu 38. Cũng vào lúc ấy, bà tiến lại gần bên, cảm tạ Thiên Chúa, và nói về Hài Nhi cho hết những ai đang mong chờ ngày Thiên Chúa cứu chuộc Giê-ru-sa-lem.

Đức Giê-su tiếp tục sống ẩn dật tại Na-da-rét

Câu 39. Khi hai ông bà đã làm xong mọi việc như Luật Chúa truyền, thì trở về nơi cư ngụ là thành Na-da-rét, miền Ga-li-lê. Câu 40. Còn Hài Nhi ngày càng lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan, và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa.

Đức Giê-su ngồi giữa các bậc thầy Do-thái

Câu 41. Hằng năm, cha mẹ Đức Giê-su trẩy hội đền Giê-ru-sa-lem mừng lễ Vượt Qua. Câu 42. Khi Người được mười hai tuổi, cả gia đình cùng lên đền, như người ta thường làm trong ngày lễ. Câu 43. Xong kỳ lễ, hai ông bà trở về, còn cậu bé Giê-su thì ở lại Giê-ru-sa-lem, mà cha mẹ chẳng hay biết. Câu 44. Ông bà cứ tưởng là cậu về chung với đoàn lữ hành, nên sau một ngày đường, mới đi tìm kiếm giữa đám bà con và người quen thuộc. Câu 45. Không thấy con đâu, hai ông bà trở lại Giê-ru-sa-lem mà tìm. Câu 46. Sau ba ngày, hai ông bà mới tìm thấy con trong Đền Thờ, đang ngồi giữa các thầy dạy, vừa nghe họ, vừa đặt câu hỏi. Câu 47. Ai nghe cậu nói cũng ngạc nhiên về trí thông minh và những lời đối đáp của cậu. Câu 48. Khi thấy con, hai ông bà sửng sốt, và mẹ Người nói với Người: “Con ơi, sao con lại xử với cha mẹ như vậy? Con thấy không, cha con và mẹ đây đã phải cực lòng tìm con!” Câu 49. Người đáp: “Sao cha mẹ lại tìm con? Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao?” Câu 50. Nhưng ông bà không hiểu lời Người vừa nói.

Chú thích k

Lc 2,41

2,41 Trong những năm sống ở Na-da-rét, Chúa Giê-su khám phá cuộc đời như bất cứ một trẻ nhỏ hay một thiếu niên nào cùng tuổi. Người không hấp thụ một nền giáo dục đặc biệt nào cũng không biểu lộ một năng khiếu nào khác thường, ngoài một trí phán đoán hoàn hảo đánh giá mọi sự theo tiêu chuẩn của Thiên Chúa: cc. 40 và 52 là những câu nói thật kín đáo.Thánh Giu-se truyền lại cho Chúa Giê-su đức tin của dân Ít-ra-en, và cộng đoàn làng Na-da-rét, dù là không đáng kể, đã làm cho Người lớn lên thành một người Do-thái đạo đức, phục tùng Luật Mô-sê. Nhưng kinh nghiệm sâu xa của Người là như thế nào, và khi dần dần khám phá ra thế giới loài người thì người Con Thiên Chúa thấy chỗ đứng của mình ở đâu trong thế giới đó? Tin Mừng Lu-ca chỉ thuật lại một sự kiện duy nhất, xem ra có ý nghĩa đối với tác giả cũng như đối với chính Đức Ma-ri-a trước đó.Khi lên mười hai tuổi, một thiếu niên phải giữ luật đạo, trong đó có luật hành hương lên Giê-ru-sa-lem vào các dịp lễ. Dưới bóng mát các hành lang Đền Thờ, các thầy dạy Luật giảng dạy những nhóm người hành hương và đàm đạo với họ.Chính vào dịp này, Chúa Giê-su làm cho những người thân cận phải ngỡ ngàng. Sao con lại xử với cha mẹ như vậy? (c.48). Sách Tin Mừng ghi lại đậm nét tình trạng đôi bên không hiểu nhau: Đức Ma-ri-a trách Chúa Giê-su và Chúa Giê-su trách cha mẹ mình. Rồi tác giả làm nổi bật ý thức của Chúa Giê-su về mối tương quan độc nhất vô nhị giữa Người với Chúa Cha, và thái độ của Người hoàn toàn sãn sàng thi hành sứ mạng.Giả như vừa khi được khám phá đền thờ Giê-ru-sa-lem, là trái tim của quốc gia và trung tâm tôn giáo của Ít-ra-en, Chúa Giê-su đã cảm thấy dậy lên trong lòng Người những tâm tình hoàn toàn mới mẻ, thì lẽ ra Người cũng có cách xin phép ở lại hoặc báo trước cho cha mẹ ý định ấy. Làm sao Người có thể để qua hai ngày không nghĩ đến cha mẹ đang lo lắng đi tìm mình? Nhưng đâu phải vậy: Người nghĩ rằng nỗi đau khổ đó là cần thiết, và Người đã giành được tự do của mình cách triệt để trước khi theo cha mẹ về nhà. Chúa Giê-su đã phải cảm nghiệm trọn một kiếp người, chỉ trừ tội lỗi; Người đã trải qua, theo cách thức riêng của mình, các giai đoạn phát triển tâm lý, và đã làm chủ được tất cả. Thay vì nói con trẻ bị lạc, đúng hơn phải nói là cậu Giê-su đã khám phá được chính mình.Kể cũng lạ nếu Đức Ma-ri-a đã không định, một ngày nào đó, nói cho Chúa Giê-su biết nguồn gốc của Người và thánh Giu-se đối với Người là ai. Nếu chỉ dựa vào trình thuật này mà thôi, thì chính Chúa Giê-su đã đi bước trước và nói cho Đức Ma-ri-a và thánh Giu-se biết Người là con ai: Con có bổn phận ở nhà của Cha con (c.49).Ông bà không hiểu lời Người vừa nói (c.50). Đức Ma-ri-a đã được nghe lời sứ thần truyền tin và biết tự mình khẳng định Chúa Giê-su là Con Thiên Chúa. Nhưng Người đâu hề nghĩ rằng làm Con Thiên Chúa là làm như Chúa Giê-su vừa làm. Không phải chỉ có Đức Ma-ri-a và thánh Giu-se mới ở trong tâm trạng không hiểu như thế: cho dù chúng ta biết tất cả về đức tin, nhiều khi hành động của Thiên Chúa vẫn còn làm cho chúng ta phải ngạc nhiên thậm chí bất mãn nữa.

Đức Giê-su còn sống ẩn dật tại Na-da-rét

Câu 51. Sau đó, Người đi xuống cùng với cha mẹ, trở về Na-da-rét và hằng vâng phục các ngài. Riêng mẹ Người thì hằng ghi nhớ tất cả những điều ấy trong lòng. Câu 52. Còn Đức Giê-su ngày càng thêm khôn ngoan, thêm cao lớn và thêm ân nghĩa đối với Thiên Chúa và người ta.

Thư viện

Mục lục