Tin Mừng theo thánh Lu-ca

Chương 15

Ba dụ ngôn về lòng thương xót của Thiên Chúa

Câu 1. Các người thu thuế và các người tội lỗi đều lui tới với Đức Giê-su để nghe Người giảng. Câu 2. Những người Pha-ri-sêu và các kinh sư bèn xầm xì với nhau: “Ông này đón tiếp phường tội lỗi và ăn uống với chúng.” Câu 3. Đức Giê-su mới kể cho họ dụ ngôn này:Mt 18,12-14

Chú thích k

Lc 15,2

CON CHIÊN GHẺ15,3 Tại sao mấy ông Pha-ri-sêu xầm xì? Tại vì họ rất quan tâm tới sự thanh sạch hình thức. Theo quan điểm này, đã được ghi trong Cựu Ước, nếu hai người liên hệ với nhau thì người bị nhiễm uế lây sang người kia. Bởi vì người tội lỗi, vốn là những kẻ không hề lo thanh tẩy mình trong đời sống hằng ngày với đầy những cơ hội bị nhiễm uế, nên Chúa Giê-su bị coi là một người Thầy chấp nhận để cho mình luôn ở trong tình trạng nhiễm uế. Và Người sẽ nói về lòng thương xót của Thiên Chúa, Đấng không hề ngoảnh mặt làm ngơ đối với tội nhân.Hơn nữa, có một chút gì đó trần tục trong thái độ bất bình của đám “người tốt”: phải thấy chúng tôi khác với mấy người kia chứ! Và một lần nữa Chúa Giê-su lại phải đánh đổ cái suy nghĩ cố hữu cho rằng người ta đã lập công thì Thiên Chúa phải thưởng công.Phúc thay con chiên đã được Chúa Giê-su tìm về sau khi phải bỏ lại chín mươi chín con kia! Vô phúc cho những người công chính không cần được Thiên Chúa tha thứ!Ngày nay, tại những đô thị lớn, Giáo Hội xem ra chỉ giữ có một con chiên ngoan. Phải chăng Giáo Hội nên đi ra các vùng quê, nghĩa là rời bỏ những toà nhà, những cơ cấu cũ kỹ của mình, những kiểu nhóm họp trịnh trọng và bệ vệ của mình, để đi tìm chín mươi chín con chiên lạc? Làm sao thoát khỏi nhóm nhỏ những người Ki-tô hữu sống yên hàn không vấn đề kia? Làm sao biết nhìn xa hơn những nghi thức phụng vụ đổi mới của chúng ta và chấp nhận bị chỉ trích như Chúa Giê-su đã bị chỉ trích, khi đến với những người không “thuộc phe chúng ta”?Ai đã thắp đèn, quét nhà và moi móc tìm, nếu không phải là chính Thiên Chúa? Nhưng vì tôn kính Thiên Chúa, người Do-thái thời Chúa Giê-su kỵ huý: thay vì nêu tên Thiên Chúa, họ dùng những cụm từ như triều thần Thiên Chúa hoặc là trên trời.

Dụ ngôn con chiên bị mất

Câu 4. “Người nào trong các ông có một trăm con chiên mà bị mất một con, lại không để chín mươi chín con kia ngoài đồng hoang, để đi tìm cho kỳ được con chiên bị mất? Câu 5. Tìm được rồi, người ấy mừng rỡ vác lên vai. Câu 6. Về đến nhà, người ấy mời bạn bè, hàng xóm lại, và nói: ‘Xin chung vui với tôi, vì tôi đã tìm được con chiên của tôi, con chiên bị mất đó.’ Câu 7. Vậy, tôi nói cho các ông hay: trên trời cũng thế, ai nấy sẽ vui mừng vì một người tội lỗi ăn năn sám hối, hơn là vì chín mươi chín người công chính không cần phải sám hối ăn năn.

Dụ ngôn đồng bạc bị đánh mất

Câu 8. “Hoặc người phụ nữ nào có mười đồng quan, mà chẳng may đánh mất một đồng, lại không thắp đèn, rồi quét nhà, moi móc tìm cho kỳ được? Câu 9. Tìm được rồi, bà ấy mời bạn bè, hàng xóm lại, và nói: ‘Xin chung vui với tôi, vì tôi đã tìm được đồng quan tôi đã đánh mất.’ Câu 10. Cũng thế, tôi nói cho các ông hay: giữa triều thần Thiên Chúa, ai nấy sẽ vui mừng vì một người tội lỗi ăn năn sám hối.”

Dụ ngôn người cha nhân hậu

Câu 11. Rồi Đức Giê-su nói tiếp: “Một người kia có hai con trai. Câu 12. Người con thứ nói với cha rằng: ‘Thưa cha, xin cho con phần tài sản con được hưởng.’ Và người cha đã chia của cải cho hai con. Câu 13. Ít ngày sau, người con thứ thu góp tất cả rồi trẩy đi phương xa. Ở đó anh ta sống phóng đãng, phung phí tài sản của mình. Câu 14. “Khi anh ta đã ăn tiêu hết sạch, thì lại xảy ra trong vùng ấy một nạn đói khủng khiếp. Và anh ta bắt đầu lâm cảnh túng thiếu, Câu 15. nên phải đi ở đợ cho một người dân trong vùng; người này sai anh ta ra đồng chăn heo. Câu 16. Anh ta ao ước lấy đậu muồng heo ăn mà nhét cho đầy bụng, nhưng chẳng ai cho. Câu 17. Bấy giờ anh ta hồi tâm và tự nhủ: ‘Biết bao nhiêu người làm công cho cha ta được cơm dư gạo thừa, mà ta ở đây lại chết đói! Câu 18. Thôi, ta đứng lên, đi về cùng cha và thưa với người: ‘Thưa cha, con thật đắc tội với Trời và với cha, Câu 19. chẳng còn đáng gọi là con cha nữa. Xin coi con như một người làm công cho cha vậy.’ Câu 20. Thế rồi anh ta đứng lên đi về cùng cha. “Anh ta còn ở đằng xa, thì người cha đã trông thấy. Ông chạnh lòng thương, chạy ra ôm cổ anh ta và hôn lấy hôn để. Câu 21. Bấy giờ người con nói rằng: ‘Thưa cha, con thật đắc tội với Trời và với cha, chẳng còn đáng gọi là con cha nữa...’ Câu 22. Nhưng người cha liền bảo các đầy tớ rằng: ‘Mau đem áo đẹp nhất ra đây mặc cho cậu, xỏ nhẫn vào ngón tay, xỏ dép vào chân cậu, Câu 23. rồi đi bắt con bê đã vỗ béo làm thịt để chúng ta mở tiệc ăn mừng! Câu 24. Vì con ta đây đã chết mà nay sống lại, đã mất mà nay lại tìm thấy.’ Và họ bắt đầu ăn mừng. Câu 25. “Lúc ấy người con cả của ông đang ở ngoài đồng. Khi anh ta về gần đến nhà, nghe thấy tiếng đàn ca nhảy múa, Câu 26. liền gọi một người đầy tớ ra mà hỏi xem có chuyện gì. Câu 27. Người ấy trả lời: ‘Em cậu đã về, và cha cậu đã làm thịt con bê béo, vì gặp lại cậu ấy mạnh khoẻ.’ Câu 28. Người anh cả liền nổi giận và không chịu vào nhà. Nhưng cha cậu ra năn nỉ. Câu 29. Cậu trả lời cha: ‘Cha coi, đã bao nhiêu năm trời con hầu hạ cha, và chẳng khi nào trái lệnh, thế mà chưa bao giờ cha cho lấy được một con dê con để con ăn mừng với bạn bè. Câu 30. Còn thằng con của cha đó, sau khi đã nuốt hết của cải của cha với bọn điếm, nay trở về, thì cha lại giết bê béo ăn mừng!’ Câu 31. “Nhưng người cha nói với anh ta: ‘Con à, lúc nào con cũng ở với cha, tất cả những gì của cha đều là của con. Câu 32. Nhưng chúng ta phải ăn mừng, phải vui vẻ, vì em con đây đã chết mà nay lại sống, đã mất mà nay lại tìm thấy.’”

Chú thích l

Lc 15,11

TỘI NGUYÊN TỔ – NGƯỜI CHA NHÂN HẬU15,11 Trong dụ ngôn này có ba nhân vật: người cha tiêu biểu cho Thiên Chúa, người con cả, cho nhóm Pha-ri-sêu. Còn người con thứ là ai? Một tội nhân, hay là “con người”?Con người ấy muốn hưởng tự do và thường nghĩ rằng Thiên Chúa cấm tự do. Anh ta xa lìa Cha mình vì không hiểu thấu tình yêu của Người và cảm thấy sự hiện diện của Người đã trở thành nặng nề. Sau khi phung phí một gia tài mà anh không biết đánh giá và trân trọng, anh đánh mất luôn danh giá của mình, đi làm tôi mọi kẻ khác với những hành động ô nhục (heo là giống vật ô uế đối với người Do-thái).Nhưng người con ấy trở về nhà. Anh đã ý thức tình trạng nô lệ của anh và biết chắc Thiên Chúa dành cho anh một tương lai tốt đẹp hơn. Anh dứt khoát lên đường trở về. Đến nơi, anh khám phá ra rằng Cha mình rất khác với những gì anh đã từng nghĩ về Người: Cha vẫn đợi anh và chạy ra đón anh, phục hồi thế giá cho anh và không muốn nhắc tới phần gia tài đã mất nữa. Rồi cả nhà mở tiệc ăn mừng, bữa tiệc mà Chúa Giê-su hay nhắc đi nhắc lại.Lúc này chúng ta mới hiểu rằng Thiên Chúa là Cha. Người đâu đã cho chúng ta sinh ra ở đời để chúng ta lập công và tích cóp phần thưởng, nhưng là để khám phá ra rằng chúng ta là con cái Người. Quả thật, chúng ta là tội nhân: ngay từ đầu đời, chúng ta đã bị tình cảm của mình và áp lực xấu của xã hội khống chế. Hơn thế nữa: bao lâu Thiên Chúa không đi bước trước và tự mặc khải mình cho chúng ta thì chúng ta không thể quan niệm tự do của mình là gì khác ngoài trạng thái không lệ thuộc Thiên Chúa (x. phần bình giải St 3: tội nguyên tổ).Lỗi lầm của chúng ta không làm cho Thiên Chúa ngạc nhiên, bởi lẽ khi dựng nên chúng ta là con người tự do, Người đã liều để cho chúng ta có khả năng sa ngã. Khi sống kinh nghiệm thiện ác, chúng ta có Thiên Chúa ở kề bên, cho tới khi, nhờ Con Một Người là Chúa Giê-su, Người có thể gọi chúng ta là con. Chúng ta hãy để ý tới câu tuyệt diệu này: Con thật đắc tội với Trời và với cha. Phạm tội là phản lại Thiên Chúa chân thật và thánh thiện. Nhưng Thiên Chúa cũng là Cha Hiền, với tất cả tình thương dành cho con cái; đứa con có tội đang ở trước mặt Đấng rút ra cái tốt từ cái xấu.Thiên Chúa, Cha của chúng ta, là thế đó: ngày qua ngày Người tạo dựng chúng ta, tuy chúng ta nào có biết và cứ đường mình mà đi; Người là vị Thiên Chúa đi tìm tội nhân để ban cho họ được đầy tràn những phúc lộc của Người.Nhưng người con cả, một con người không hề sai trái nhưng lòng dạ hẹp hòi, đã chẳng hiểu chi về những điều ấy. Anh phục vụ với hy vọng mình sẽ được ân thưởng, hoặc ít ra được nhìn nhận là cao hơn kẻ khác một bậc. Chính vì thế anh không có khả năng đón nhận người tội lỗi hay là nhập cuộc vui với Chúa Ki-tô, vì thật ra, anh không biết thương người.

Thư viện

Mục lục