Tin Mừng theo thánh Mác-cô

Chương 8

Đức Giê-su làm cho bánh hoá nhiều lần thứ hai

Câu 1. Trong những ngày ấy, lại có một đám rất đông, và họ không có gì ăn, nên Đức Giê-su gọi các môn đệ lại mà nói: Câu 2. “Thầy chạnh lòng thương đám đông, vì họ ở luôn với Thầy đã ba ngày rồi mà không có gì ăn! Câu 3. Nếu Thầy giải tán, để họ nhịn đói mà về nhà, thì họ sẽ bị xỉu dọc đường. Trong số đó, lại có những người ở xa đến.” Câu 4. Các môn đệ thưa Người: “Ở đây, trong nơi hoang vắng này, lấy đâu ra bánh cho họ ăn no?” Câu 5. Người hỏi các ông: “Anh em có mấy chiếc bánh?” Các ông đáp: “Thưa có bảy chiếc.” Câu 6. Người truyền cho họ ngồi xuống đất. Rồi Người cầm lấy bảy chiếc bánh, dâng lời tạ ơn, và bẻ ra, trao cho các môn đệ để các ông dọn ra. Và các ông đã dọn ra cho đám đông. Câu 7. Các ông cũng có mấy con cá nhỏ. Người đọc lời chúc tụng, rồi bảo các ông dọn luôn cá nữa. Câu 8. Đám đông đã ăn và được no nê. Người ta nhặt lấy những mẩu bánh còn thừa: bảy giỏ! Câu 9. Mà đám đông có khoảng bốn ngàn người. Người giải tán họ. Câu 10. Lập tức, Đức Giê-su xuống thuyền với các môn đệ và đến miền Đan-ma-nu-tha.Mt 16,1-4

Chú thích s

Mc 8,1

8,1 Trình thuật thứ hai về phép lạ hoá bánh ra nhiều không phải lặp lại trình thuật thứ nhất (x. 6,34-44). Việc truyền miệng về các phép lạ tất nhiên cần rập theo một khuôn mẫu, nhưng ý nghĩa lại rất khác nhau. Lần thứ nhất xảy ra giữa Ti-bê-ri-a và Ca-phác-na-um (nghĩa là ngay ở trung tâm hoạt động của Chúa Giê-su tại miền Ga-li-lê), dân chúng kéo đến tìm Người đông hơn và Người hoá bánh ra nhiều, dấu chỉ cho thấy rõ ràng Người là Đấng Mê-si-a được các ngôn sứ loan báo.Lúc đó dân chúng muốn tôn Người làm Đấng giải phóng (Ga 6) và Người đã từ chối. Ngày hôm sau đến lượt mình, Chúa Giê-su buộc họ tỏ lập trường dứt khoát về Người và cuộc tuyệt giao đã xảy ra (Ga 6,60).Nhưng sau đó, Chúa Giê-su đi đến vùng biên giới miền Ga-li-lê, nơi đa số dân cư là dân ngoại. Các người này cũng muốn nghe Người giảng dạy và đi theo Người suốt hai ngày trong sa mạc. Trên bờ bên kia, Người đã cho họ ăn bánh, như một bữa ăn tiễn biệt.Có nhiều điểm khác biệt giữa hai phép lạ hoá bánh ra nhiều trong Mc: số bánh và cá, số người tham dự, số thúng (thúng đan bằng cây liễu gai cứng của người Do-thái) và số giỏ (túi gấp lại được của người Hy-lạp) mang đi sau phép lạ. Con số 12 làm ta nghĩ đến 12 chi tộc Ít-ra-en và 12 Tông Đồ. Trái lại, con số 7 nhắc ta nhớ lại 7 dân tộc ngoại bang tại xứ Ca-na-an và 7 phó tế trong Giáo Hội sơ khai. Các khác biệt về con số trong hai phép lạ này cho thấy tác giả đã quan tâm đến thực tế của Giáo Hội vào thời ông viết Tin Mừng: Giáo Hội khai sinh trên đất Do-thái giáo nay phát triển trên đất của dân ngoại. Vì thế, trong phép lạ thứ nhất, Mc dùng cụm từ “dâng lời chúc tụng” (6,41) dành riêng cho Lễ Tạ Ơn trong các cộng đoàn Do-thái giáo và cụm từ “dâng lời tạ ơn” được sử dụng trong các cộng đoàn gốc Hy-lạp.Một số học giả xem đây chỉ là một sự kiện được kể lại theo hai cách khác nhau trong các cộng đoàn gốc Do-thái và gốc Hy-lạp, trước khi được xem là hai sự kiện trong công trình cuối cùng biên soạn sách Tin Mừng. Nhưng đoạn văn kể lại hai phép lạ là đoạn văn rất cổ (x. phần bình giải Mt 14,13) chứ không phải được viết vào thời kỳ muộn hơn, vào lúc người ta không còn nhớ đến các biến cố xảy ra trước đó nữa. Mt 16,9 xác định có hai phép lạ, và Mc 8,19 còn nhấn mạnh cách đặc biệt hơn.Phép lạ hoá bánh ra nhiều có một chỗ đứng quan trọng trong các sách Tin Mừng, vì nó cho thấy Chúa Giê-su chính là Đấng Mê-si-a. Về vấn đề này, x. các bình giải Mt 15,29; Lc 9,12 và Ga 6.

Tham chiếu:Mt 15,32-39

Người Pha-ri-sêu xin một dấu trên trời

Câu 11. Những người Pha-ri-sêu kéo ra và bắt đầu tranh luận với Đức Giê-su, họ đòi Người một dấu lạ từ trời để thử Người. Câu 12. Người thở dài não nuột và nói: “Sao thế hệ này lại xin một dấu lạ? Tôi bảo thật cho các ông biết: thế hệ này sẽ không được một dấu lạ nào cả.” Câu 13. Rồi bỏ họ đó, Người lại xuống thuyền qua bờ bên kia.Mt 16,5-12

Chú thích t

Mc 8,11

8,11 X. phần bình giải Mt 16,1.NGƯỜI PHA-RI-SÊUNgười Pha-ri-sêu không nhìn thấy hoa trái mà giáo huấn của Chúa Giê-su mang lại. Họ không nhìn thấy hàng ngàn môn đệ đã tìm lại niềm hy vọng và dần thay đổi lối sống. Họ không nhìn thấy Thiên Chúa đã đến viếng thăm người nghèo khổ. Họ là những người có thế lực và được xã hội nể trọng nhất. Chúa Giê-su sẽ phải đương đầu với họ. Còn đối với chúng ta, câu hỏi được đặt ra là nếu Chúa Giê-su xuất hiện vào thời đại này, có lẽ Người cũng sẽ làm cho nhiều người tự coi mình là cột trụ của Giáo Hội phải bực mình chăng?Quả vậy, điều mà Chúa Giê-su khiển trách người Pha-ri-sêu thì ta cũng thường gặp nơi những người cố bám vào các cơ chế tôn giáo được trọng vọng. Lúc đầu người ta muốn sống hoàn thiện, giữ đúng các điều luật dạy: nhưng trong vô thức, ước muốn này lại đi đôi với nhu cầu được xã hội công nhận. Họ ý thức được trách nhiệm của mình: đó là điều tốt và cũng là điều người Pha-ri-sêu chủ trương. Có thể đó là một khởi điểm. Nhưng thời gian trôi qua và họ không nhận thấy mình gắn bó với Thiên Chúa thì ít mà với các nhân đức riêng mình thì nhiều. Đáng lẽ ra tình yêu đã phải làm họ sống khiêm nhường hơn.Tin tưởng vào các công trạng, vào “sự công chính” của mình (Lc 18,9), người Pha-ri-sêu nhắm một dạng thánh thiện gồm việc giữ luật, bố thí, lập công, và họ chờ đợi Thiên Chúa sẽ trả công cho mình bằng một sự biệt đãi. Như thế thì đâu là ân sủng của Tin Mừng? Bởi vì ta có thể gặp Thiên Chúa trong mức độ ta ý thức sự yếu đuối của mình và ơn tha thứ của Thiên Chúa. Khi ấy, ta sẽ thật sự yêu mến Thiên Chúa một cách khiêm tốn và nhận ra mình là người anh em của hạng người nghèo khổ nhất và kẻ tội lỗi.Thuộc về một thành phần ưu tú hay mạo danh là ưu tú, làm ta chăm lo tô điểm hình ảnh của mình, chú trọng đến dáng vẻ bên ngoài, xa lìa giới người “tội lỗi” và đám dân thường (nghĩa chữ “Pha-ri-sêu” chính là “biệt lập”). Môi trường “ưu tú” hơn người này tạo cơ may cho tất cả mọi tham vọng và thế là, như Chúa Giê-su nói, sự giả hình ngự trị.

Tham chiếu:Mt 16,1-4

Men Pha-ri-sêu và men Hê-rô-đê

Câu 14. Các môn đệ quên đem bánh theo; trên thuyền, các ông chỉ có một chiếc bánh. Câu 15. Người răn bảo các ông: “Anh em phải coi chừng, phải đề phòng men Pha-ri-sêu và men Hê-rô-đê!” Câu 16. Và các ông bàn tán với nhau về chuyện các ông không có bánh. Câu 17. Biết thế, Người nói với các ông: “Sao anh em lại bàn tán về chuyện anh em không có bánh? Anh em chưa hiểu chưa thấu sao? Lòng anh em ngu muội thế! Câu 18. Anh em có mắt mà không thấy, có tai mà không nghe ư? Anh em không nhớ sao: Câu 19. khi Thầy bẻ năm chiếc bánh cho năm ngàn người ăn, anh em đã thu lại được bao nhiêu thúng đầy mẩu bánh?” Các ông đáp: “Thưa được mười hai.” Câu 20. “Và khi Thầy bẻ bảy chiếc bánh cho bốn ngàn người ăn, anh em đã thu lại được bao nhiêu giỏ đầy mẩu bánh?” Các ông nói: “Thưa được bảy.” Câu 21. Người bảo các ông: “Anh em chưa hiểu ư?”

Chú thích u

Mc 8,14

8,14 Chúa Giê-su cảnh giác các Tông Đồ về đầu óc Pha-ri-sêu, nhưng chỉ một chi tiết cụ thể thôi (các ông quên mang theo bánh) cũng đã làm cho các ông hiểu sai hết mọi sự. Chúa Giê-su nói: “Anh em phải coi chừng men Pha-ri-sêu” nghĩa là giáo lý của họ (Mt 16,12). Người sợ rằng các môn đệ, xuất thân từ đám dân thường, để cho sự thông thái và tiếng tăm người Pha-ri-sêu làm choáng ngợp. Vì thế, Người báo trước cho họ biết rằng người Pha-ri-sêu mắc phải sai lầm trong cách đi tìm Thiên Chúa và phụng sự Người.Chúa Giê-su nhất trí với người Pha-ri-sêu về nhiều điểm giải thích Kinh Thánh, chứ không về tinh thần của nhiều người trong số họ. Và trong tư cách là “thầy dạy”, Người đã chọn một hướng đi đối lập. Thay vì áp đặt giáo huấn từ trên ban xuống, Người hoà nhập vào một nhóm người có sãn đơn sơ, gồm kẻ chất phác, và dùng hành động mà huấn luyện họ. Người giúp họ suy nghĩ về những gì họ thấy, họ làm và nhiều hơn thế nữa, về những gì Thiên Chúa làm với họ trong thời gian họ cùng làm việc với Người.

Tham chiếu:Mt 16,5-12

Đức Giê-su chữa người mù ở Bết-xai-đa

Câu 22. Đức Giê-su và các môn đệ đến Bết-xai-đa. Người ta dẫn một người mù đến và nài xin Đức Giê-su sờ vào anh ta. Câu 23. Người cầm lấy tay anh mù, đưa ra khỏi làng, rồi nhổ nước miếng vào mắt anh, đặt tay trên anh và hỏi: “Anh có thấy gì không?” Câu 24. Anh ngước mắt lên và thưa: “Tôi thấy người ta, trông họ như cây cối, họ đi đi lại lại.” Câu 25. Rồi Người lại đặt tay trên mắt anh, anh trông rõ và khỏi hẳn; anh thấy tỏ tường mọi sự. Câu 26. Người cho anh về nhà và dặn: “Anh đừng có vào làng.”Mt 16,13-20; Lc 9,18-21

Ông Phê-rô tuyên xưng đức tin

Câu 27. Đức Giê-su và các môn đệ của Người đi tới các làng xã vùng Xê-da-rê Phi-líp-phê. Dọc đường, Người hỏi các môn đệ: “Người ta nói Thầy là ai?” Câu 28. Các ông đáp: “Họ bảo Thầy là ông Gio-an Tẩy Giả, có kẻ thì bảo là ông Ê-li-a, kẻ khác lại cho là một ngôn sứ nào đó.” Câu 29. Người lại hỏi các ông: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?” Ông Phê-rô trả lời: “Thầy là Đấng Ki-tô.” Câu 30. Đức Giê-su liền cấm ngặt các ông không được nói với ai về Người.Mt 16,21-23; Lc 9,22

Chú thích x

Mc 8,27

ĐẤNG KI-TÔ – CON NGƯỜI8,27 Từ nhiều tháng qua, các Tông Đồ đi rao giảng với Chúa Giê-su, và đây là lần đầu tiên họ khám phá ra Thầy mình là ai.Thầy là Đấng Ki-tô. Từ Ki-tô là một từ Hy-lạp dịch từ tiếng Híp-ri Mê-si-a. Cả hai có nghĩa là “Đấng được tuyển chọn” hay “Đấng được thánh hoá”. Người Do-thái dùng từ này để chỉ Vị Cứu Tinh mà họ chờ đợi. Các Tông Đồ khám phá Chúa Giê-su chính là Đấng Ki-tô, Vị Cứu Tinh đó, nhưng đồng thời Người dạy cho các ông biết Con Người phải chịu đau khổ nhiều.Tại sao Chúa Giê-su xưng mình là Con Người? Vì hai lý do: thứ nhất, vì Kinh Thánh nói về Con Người từ Thiên Chúa mà đến trong vinh quang để xét xử mọi dân tộc (Đn 7,13); thứ hai, vì Chúa Giê-su là Con Người hoàn hảo mang nơi mình vận mệnh của loài người.Chúa Giê-su phải chịu nhiều đau khổ vì đó là số phận của người tội lỗi. Người phải chịu đau khổ, bị các nhà lãnh đạo chối bỏ vì đó là thân phận của những ai công bố sự thật giữa chúng ta. Người tự nguyện đi đến cái chết, vì hiến dâng mạng sống là cách thức duy nhất để cứu độ trần gian.

Tham chiếu:Mt 16,13-20 Lc 9,18-21

Đức Giê-su loan báo lần thứ nhất cuộc Thương Khó và Phục Sinh

Câu 31. Rồi Người bắt đầu dạy cho các ông biết: Con Người phải chịu đau khổ nhiều, bị các kỳ mục, thượng tế cùng kinh sư loại bỏ, bị giết chết và sau ba ngày sẽ sống lại. Câu 32. Người nói rõ điều đó, không úp mở. Ông Phê-rô liền kéo riêng Người ra và bắt đầu trách Người. Câu 33. Nhưng khi Đức Giê-su quay lại, nhìn thấy các môn đệ, Người trách ông Phê-rô: “Xa-tan! Lui lại đằng sau Thầy! Vì tư tưởng của anh không phải là tư tưởng của Thiên Chúa, mà là của loài người.”Mt 16,24-28; Lc 9,23-27

Những điều kiện để theo Đức Giê-su

Câu 34. Rồi Đức Giê-su gọi đám đông cùng với các môn đệ lại. Người nói với họ rằng: “Ai muốn theo tôi, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo. Câu 35. Quả vậy, ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống mình vì tôi và vì Tin Mừng, thì sẽ cứu được mạng sống ấy. Câu 36. Vì được cả thế giới mà phải thiệt mất mạng sống, thì người ta nào có lợi gì? Câu 37. Quả thật, người ta lấy gì mà đổi lại mạng sống mình? Câu 38. Giữa thế hệ ngoại tình và tội lỗi này, ai hổ thẹn vì tôi và những lời tôi dạy, thì Con Người cũng sẽ hổ thẹn vì kẻ ấy, khi Người ngự đến cùng với các thánh thiên thần, trong vinh quang của Cha Người.”

Chú thích y

Mc 8,34

8,34 Phải từ bỏ chính mình– như ông Áp-ra-ham đã về già mà vẫn đi đến một miền đất xa lạ;– như ông Mô-sê chấp nhận gánh vác một đám dân thiếu trách nhiệm;– như Đức Ma-ri-a dấn bước vào một hành trình có một không hai, đến đỗi không bao giờ có ai hiểu được hay có thể làm gì để giúp đỡ Người.Chúng ta phải từ bỏ cuộc sống tạm bợ này để được tái sinh bởi Thiên Chúa, như thánh tử đạo I-nha-xi-ô thành An-ti-ô-khi-a. Khi bị kêu án tử cho sư tử ăn thịt, ngài nói: “Tôi là hạt lúa mì của Thiên Chúa; cứ để cho nanh thú dữ nghiền nát tôi ra như bột, để tôi thành một tấm bánh tinh tuyền của Chúa Ki-tô. Các đam mê trên đời của tôi đã bị đóng đinh vào thập giá, và trong tôi tắt hẳn ngọn lửa xác thịt rồi. Trong tôi, một dòng nước vọt lên, rì rào bảo tôi: “Đến với Cha đi!”Phải vác thập giá mình. Chúa Giê-su cho ta biết rằng trở thành môn đệ của Người là đi theo con đường đã dẫn Người đến thập giá. Để đạt tới mức trưởng thành, ta phải liều mất mạng sống:– dám liều mạng vì chính nghĩa thay vì bảo đảm tương lai,– chọn một lối sống cho phép ta vượt qua chính mình trên con đường yêu thương,– chấp nhận người đời đánh giá đời sống của mình là một thất bại (Lc 17,33; Ga 12,24-25).Chính bằng cách vác thập giá, tự nguyện chấp nhận những hy sinh Chúa Cha gửi đến cho ta mỗi ngày, mà ta nhận được điều kỳ diệu hơn những điều hy sinh: đó là sự tự do nội tâm và hạnh phúc đích thực (Mc 10,30).Nên để ý là Chúa Giê-su nói “vì tôi” chứ không nói “vì Thiên Chúa”. Thật vậy, nơi Chúa Giê-su, Thiên Chúa đã đến gõ cửa nhà chúng ta và đưa những đề nghị rõ ràng.Ai hổ thẹn vì tôi và những lời tôi dạy. Người tín hữu không sợ đem lời Chúa Giê-su ra thực hành thì bị tấn công không thương tiếc bởi những người tự coi mình là Ki-tô hữu. Quả thật, ta sống trong một thế hệ ngoại tình, nghĩa là giữa những người tuy không từ bỏ Thiên Chúa bằng lời nói, nhưng thực tế lại thờ thần khác (Mt 17,17; Ga 8,42).

Tham chiếu:Mt 16,24-28 Lc 9,23-27

Thư viện

Mục lục