Huấn ca
Chương 11
Đừng xem mặt bắt hình dong
Câu 1. Người hèn mọn mà khôn ngoan vẫn có thể ngẩng đầu,và được ngồi giữa những người làm lớn. Câu 2. Đừng khen một người đàn ông vì người ấy đẹp,và đừng gớm ghét ai vì vẻ bên ngoài. Câu 3. Trong các loài có cánh, ong là bé hơn cả,thế mà nó làm ra chất ngọt hảo hạng. Câu 4. Chớ khoe khoang vì bộ áo bên ngoài,cũng đừng tự cao trong ngày được vinh dự.Công trình của Đức Chúa thật lạ lùng,nhưng vẫn là bí ẩn đối với phàm nhân. Câu 5. Nhiều bậc đế vương phải ngồi xuống đất,còn kẻ không ai ngờ lại được mang vương miện. Câu 6. Lắm người quyền thế bị nhục nhã ê chề,và nhiều kẻ cao sang bị nộp vào tay người khác.
Cân nhắc và đắn đo
Câu 7. Chưa tra xét thì đừng buộc tội,suy nghĩ trước rồi hãy trách móc sau. Câu 8. Chớ trả lời khi chưa nghe rõ,người ta đang nói thì chớ ngắt lời. Câu 9. Về chuyện không can gì tới con, con đừng cãi cọ,chớ dây mình vào cuộc tranh chấp của quân tội lỗi. Câu 10. Con ơi, chớ lo toan nhiều công việc,có tăng thêm nhiều vẫn chẳng được yên;có hối hả mấy cũng chẳng tới đâu,có chạy đàng nào cũng không thoát nổi. Câu 11. Có người càng vất vả, nhọc nhằn và hấp tấp,thì lại càng không đạt được gì.
Tin cậy vào một mình Thiên Chúa
Câu 12. Có người yếu đuối cần được nâng đỡ,sức lực thua kém, túng thiếu trăm bề,mà Đức Chúa lại ghé mắt nhìn xem, để thi ân cho họ,và cất nhắc họ lên khỏi cảnh khốn cùng. Câu 13. Người làm cho họ ngẩng đầu hiên ngang,khiến nhiều kẻ phải ngạc nhiên về họ. Câu 14. Lành dữ, sống chết, giàu nghèo, tất cả đều do Đức Chúa. Câu 17. Phúc lộc của Đức Chúa còn mãi cho những người đạo hạnh,và tình thương của Người hướng dẫn họ đến muôn đời. Câu 18. Có kẻ giàu vì vun quén và keo kiệt,và đây là phần thưởng của nó: Câu 19. Khi nó nói: “Tôi đã tìm được an nhàn,của tôi làm ra, bây giờ tôi hưởng”,thì nó đâu biết thời gian mình sống còn bao lâu;nó sẽ bỏ lại của cải cho người khác và sẽ chết. Câu 20. Hãy cứ bổn phận của con mà làm cho chu đáo,và chăm lo công việc cho đến già. Câu 21. Đừng phục người tội lỗi vì các công việc của nó,nhưng hãy tin vào Đức Chúa,và công việc của con, hãy chịu khó mà làm,vì làm cho kẻ nghèo bỗng nhiên nên giàu có,đối với Đức Chúa, là chuyện thật dễ dàng. Câu 22. Phúc lành của Đức Chúa là phần thưởng cho người đạo hạnh,trong giây lát Người làm cho phúc lành nở rộ như hoa. Câu 23. Con đừng nói: “Tôi cần gì đây?Rồi ra tôi còn phải có những của nào nữa?” Câu 24. Đừng nói: “Tôi đầy đủ cả rồi,từ đây tôi còn gặp bất hạnh nào nữa đâu?” Câu 25. Ngày gặp vận may, người ta quên nỗi bất hạnh,và ngày gặp bất hạnh, người ta chẳng nhớ đến vận may. Câu 26. Trong ngày mệnh chung,trả cho con người theo lối họ đã sống,đối với Đức Chúa, là chuyện thật dễ dàng. Câu 27. Khổ cực một giờ làm quên lạc thú,đến cuối đời, công việc của con người mới lộ ra. Câu 28. Đừng khen ai có phúc trước khi họ lìa đời,vì nhìn vào con cái, người ta sẽ biết họ.
Coi chừng người gian ác
Câu 29. Đừng bạ ai cũng đưa về nhà,vì kẻ xảo quyệt có trăm mưu ngàn kế. Câu 30. Chim mồi nhốt trong lồng làm sao,thì tâm địa kẻ kiêu căng cũng thế;nó như thám tử rình chờ con ngã quỵ. Câu 31. Nó mưu toan đổi tốt thành xấu,trong những cái hay nhất, nó cũng thấy tỳ ố đáng chê. Câu 32. Một tia lửa làm cả đống than cháy bừng,con người tội lỗi mưu toan chuyện đổ máu. Câu 33. Hãy đề phòng kẻ gian ác, vì nó mưu đồ chuyện xấu xa;đừng để nó làm cho con ô danh đến muôn đời. Câu 34. Đưa người lạ về nhà, nó sẽ làm cho con điên đảo,khiến con thành xa lạ với thân quyến của con.