Thư gửi tín hữu Ê-phê-xô

Chương 1

Lời mở đầu

Câu 1. Tôi là Phao-lô, bởi ý Thiên Chúa được làm Tông Đồ của Đức Ki-tô Giê-su, kính gửi dân thánh tại Ê-phê-xô, là những người tin vào Đức Ki-tô Giê-su. Câu 2. Xin Thiên Chúa là Cha chúng ta, và xin Chúa Giê-su Ki-tô ban cho anh em ân sủng và bình an.

Kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa

Câu 3. Chúc tụng Thiên Chúalà Thân Phụ Đức Giê-su Ki-tô,Chúa chúng ta.Trong Đức Ki-tô,từ cõi trời, Người đã thi ân giáng phúccho ta hưởng muôn vànơn phúc của Thánh Thần. Câu 4. Trong Đức Ki-tô,Người đã chọn tatrước cả khi tạo thành vũ trụ,để trước thánh nhan Người,ta trở nên tinh tuyền thánh thiện,nhờ tình thương của Người. Câu 5. Theo ý muốnvà lòng nhân ái của Người,Người đã tiền định cho talàm nghĩa tửnhờ Đức Giê-su Ki-tô, Câu 6. để ta hằng ngợi khenân sủng rạng ngời,ân sủng Người ban tặng cho tatrong Thánh Tử yêu dấu. Câu 7. Trong Thánh Tử,nhờ máu Thánh Tử đổ rachúng ta được cứu chuộc,được thứ tha tội lỗitheo lượng ân sủngrất phong phú của Người. Câu 8. Ân sủng này,Thiên Chúa đã rộng ban cho tacùng với tất cảsự khôn ngoan thông hiểu. Câu 9. Người cho tađược biết thiên ý nhiệm mầu:thiên ý này là kế hoạch yêu thươngNgười đã định từ trướctrong Đức Ki-tô. Câu 10. Đó là đưa thời gian tới hồi viên mãnlà quy tụ muôn loài trong trời đấtdưới quyền một thủ lãnh là Đức Ki-tô.Cũng trong Đức Ki-tô, Câu 11. Thiên Chúa là Đấng làm nên mọi sựtheo quyết định và ý muốn của Người,đã tiền định cho chúng tôi đâylàm cơ nghiệp riêngtheo kế hoạch của Người, Câu 12. để chúng tôi là những người đầu tiênđặt hy vọng vào Đức Ki-tô,chúng tôi ngợi khenvinh quang Người. Câu 13. Trong Đức Ki-tô, cả anh em nữa,anh em đã được nghe lời chân lýlà Tin Mừng cứu độ anh em;vẫn trong Đức Ki-tô,một khi đã tin,anh em được đóng ấn Thánh Thần,Đấng Thiên Chúa đã hứa. Câu 14. Thánh Thần là bảo chứngphần gia nghiệp của chúng ta,chờ ngày dân riêngcủa Thiên Chúa được cứu chuộc,để ngợi khenvinh quang Thiên Chúa.

Chú thích v

Ep 1,3

1,3 Trang thứ nhất thư gửi tín hữu Ê-phê-xô ở đây đưa ra những lời tổng hợp mỹ mãn nhất trong Kinh Thánh để diễn tả mầu nhiệm Ki-tô giáo. Có thể coi đây là đối trọng của thư gửi tín hữu Rô-ma vốn là một áng văn đồ sộ dường như chỉ đặt trọng tâm ở tác động của Thiên Chúa trên bi kịch của con người tội lỗi. Thư gửi tín hữu Ê-phê-xô, cũng như Tin Mừng theo thánh Gio-an, thì nói tới một cuộc tái tạo thế giới, ở những điểm mà thư gửi tín hữu Rô-ma dùng những từ có tính pháp lý hơn, như “nợ” và “đền bù tội lỗi”.Chúc tụng Thiên Chúa! Thánh Phao-lô thường bắt đầu các thư của ngài bằng một công thức ngợi khen và tạ ơn. Nhưng lời cầu nguyện ở đây thì kéo dài: thánh Phao-lô công bố thiên ý nhiệm mầu của Thiên Chúa (c.9), một mầu nhiệm mà ngài đã hiểu nhờ được mặc khải (3,3). Thánh Phao-lô nói mầu nhiệm nhưng vào thời ấy, từ này chỉ một quyết định hay một giáo thuyết bí truyền. Ở đây thánh Phao-lô nói về ý định của Thiên Chúa tạo thành: kế hoạch của Người đâm rễ sâu trong mầu nhiệm Ba Ngôi Thiên Chúa.Chúng ta biết Chúa Con và Chúa Thánh Thần phát xuất từ Thiên Chúa Cha, và Ba Ngôi chỉ là một Thiên Chúa duy nhất. Nhưng ngoài sức sống hằng lưu thông và tuôn trào nội bên trong Ba Ngôi Thiên Chúa, Thiên Chúa Cha còn muốn, trước cả khi tạo thành vũ trụ, đem kho tàng phong phú của Người thông ban ra bên ngoài, cho các thụ tạo nữa. Đây là nguồn gốc của toàn bộ lịch sử nhân loại. Thiên Chúa đã muốn cho những nghĩa tử của Người tăng số chung quanh Người Con duy nhất của Người, và trong Người Con này, họ có thể đón nhận Thần Khí của Người và trao dâng lại Thần Khí cho Người. Như “lá rụng về cội”, họ sẽ trở về với Người khi lịch sử kết thúc, khi họ được quy tụ thành một thân thể duy nhất (c.10).Người đã chọn ta trong Đức Ki-tô (c.4). Lưu ý kiểu nói trong Đức Ki-tô mà chúng tôi đã bình giải ở 1 Cr 1,1. Mọi thụ tạo phát xuất từ Thiên Chúa qua Người Con này. Nơi Người Con, Thiên Chúa ngắm nhìn cái phong phú của chính mình. Chúng ta mang tư cách là những người đã được Thiên Chúa yêu thương trong Người Con, và một cách nào đó, chúng ta ở trong Người Con ngay từ ban đầu.Lại nữa, khi dựng nên chúng ta là con người tự do, Thiên Chúa biết sự tự do này rất mong manh: sẽ phải vất vả lắm chúng ta mới đáp lời Người với tình con hiếu thảo. Làm sao trở về với Thiên Chúa, vào sâu trong mầu nhiệm của Người, mà không coi như mình đã chết đối với chính mình? Tất cả lịch sử các dân tộc cũng như lịch sử con người là một chuỗi dài liên lỉ những chết và sống lại. Nhưng sự Khôn Ngoan của Thiên Chúa đã tiền định rằng Người Con sẽ đến ở giữa chúng ta, với thập giá và sự sống lại của Người, để biểu lộ cho chúng ta tình yêu của Chúa Cha (c.5). Và tất nhiên, Người Con đi tới đâu thì Thần Khí cũng được thông ban tới đó (c.7 và 13).Trong Thánh Tử, nhờ máu Thánh Tử đổ ra (c.7). Đây không có nghĩa là Chúa Ki-tô đổ máu mình ra để đền bù hay trả giá cho Chúa Cha đã bị xúc phạm vì tội lỗi. Thánh Phao-lô ám chỉ một luật trong Kinh Thánh: người ta ký kết với nhau bằng máu để chuộc một nô lệ (Xh 21,6).Đóng ấn Thánh Thần (c.13). Người Do-thái được phép cắt bì để lại dấu ấn trên da thịt mình. Nghi thức này chứng nhận họ thuộc về Thiên Chúa. Còn người Ki-tô hữu thì đón nhận Thần Khí hoạt động nơi họ: chính Thần Khí là nguồn mạch phát sinh đức tin, đức cậy, đức mến, các hình thức phục vụ đủ loại, ơn hiểu biết, các phép lạ và các vụ lành bệnh. Những ân huệ này là bằng chứng hiển nhiên nhất cho biết họ đã trở thành con cái Thiên Chúa. Nhờ đó chúng ta được cảm nghiệm trước tất cả những kỳ công Thiên Chúa dành cho chúng ta.Thánh Phao-lô phân biệt hai thì: kế hoạch của Thiên Chúa từ đời đời (cc. 1-10) và kế hoạch đó được thực hiện trong thời gian (cc. 11-14). Hai triệt cuối cùng tương ứng với hai thì nói trên của lịch sử thánh:– Đã tiền định cho chúng tôi đây (c.11): thánh Phao-lô nói nhân danh ngài và nhân danh dân Do-thái đã được chọn để làm dân Thiên Chúa.– Cả anh em nữa (c.13). Ở đây, thánh Phao-lô nói về các Ki-tô hữu gốc Hy-lạp (và ngoại giáo) đã có đông người trong các cộng đoàn vùng Ê-phê-xô.Vậy thời gian đã tới hồi viên mãn, nghĩa là đã đến lúc Tin Mừng được công bố cho mọi người, để ai nấy đón nhận các ân huệ của Thần Khí.Trang này xác định một số điểm chính yếu của đức tin.Người đã tiền định (c.5). Ở đây chúng ta gặp lại ý tưởng tương đương với lời khẳng định của thánh Phao-lô trong Rm 8,29-30. Chúng ta không thể phớt lờ hai chữ “tiền định”. Nhiều khi người ta dùng từ này theo cách khác với thánh Phao-lô. Trong lúc thánh Phao-lô trình bày một quyết định của Chúa Cha nhằm thông ban cho người khác tình yêu vô hạn ở bên trong Thiên Chúa Ba Ngôi, thì mãi rất lâu sau đó, người ta lại nói đến một Thiên Chúa nghiêm khắc và lạnh lùng, quyết định cách võ đoán (hay do ngẫu hứng) ai sẽ được cứu độ và ai thì không. Xin xem phần TIỀN ĐỊNH trong Rm 9.Chúng ta không thể hiểu làm thế nào mình được tự do nếu Thiên Chúa biết chúng ta từ thuở đời đời. Nhưng chúng ta không được vì thế mà hoài nghi và âu lo như những kẻ nghĩ rằng mình phải chịu một số phận hoặc là phải luỵ một “ý Chúa” thật đáng sợ. Kỳ thực, chúng ta “tuân phục” một tình yêu ban cho chúng ta muôn vàn ân phúc và chỉ chờ mong chúng ta hưởng ứng. (X. bình giải Rm 9).Thánh Phao-lô không nói có ai bị kết án; ngài chỉ quả quyết rằng Thiên Chúa chứng tỏ một tình yêu đặc biệt đối với những ai Người kêu gọi trở nên chi thể của Chúa Ki-tô. Kinh Thánh ít nói đến tình yêu Thiên Chúa dành cho những người không tin, nhưng chúng ta phải hiểu điều đó dưới ánh sáng tình yêu mà Người đã tỏ cho chúng ta, khi dẫn đưa chúng ta đến với Chúa Ki-tô.Nhiều Ki-tô hữu bị dội khi có người nói với họ rằng họ đã nhận được nhiều hơn những người khác, rằng chân lý họ đã lãnh nhận thì không tìm ở đâu khác ban bố cho họ được như vậy. Họ nghĩ nếu nói rằng đạo nào cũng tốt, cũng đều có chân lý của nó, thì có lẽ trung thực và khiêm tốn hơn chăng. Đúng vậy, theo một nghĩa nào đó, mọi tôn giáo đều có một chân lý, nhưng nếu hoài nghi ân huệ vô song được nhận biết Thiên Chúa trong Chúa Ki-tô, là chối từ toàn bộ mặc khải của Kinh Thánh.Người đã chọn ta trong Đức Ki-tô (c.4). Nhiều tác giả Ki-tô giáo nói như thể lúc đầu, Thiên Chúa đã dựng nên con người mà không nghĩ nó có thể sa ngã, và Chúa Ki-tô chỉ đến để cứu người tội lỗi đã hư mất. Đó không phải là điều thánh Phao-lô nói ở đây: ngay từ thuở ban đầu, Chúa Ki-tô giáng thế và Chúa Thánh Thần được tặng ban, cũng như các định luật sự sống và tiến trình lịch sử, tất cả đều đã có liên hệ nhiệm mầu với trật tự ở bên trong Thiên Chúa.Thánh Tử yêu dấu (c.6) luôn là người đứng hàng đầu đối với Thiên Chúa. Đối với chúng ta cũng vậy: mối bận tâm “cứu lấy mình” không thể là nền tảng đức tin của chúng ta. Như thế sẽ kể là ích kỷ, cũng như giữ đạo để được khoẻ mạnh vậy. Chúa Con đã tỏ cho chúng ta được biết vinh quang Chúa Cha và bản thân Người đã trở về với Chúa Cha như thế nào: Người muốn gỡ chúng ta ra khỏi tính ích kỷ của chúng ta, khỏi cả cái ích kỷ đạo đức nữa: x. Ga 17 và Pl 2,9.

Đức Ki-tô được siêu tôn

Câu 15. Bởi vậy, cả tôi nữa, từ khi được nghe nói về lòng tin của anh em vào Chúa Giê-su, và về lòng mến của anh em đối với toàn thể dân thánh, Câu 16. tôi không ngừng tạ ơn Thiên Chúa vì anh em, khi nhắc tới anh em trong những lời cầu nguyện của tôi. Câu 17. Tôi cầu xin Chúa Cha vinh hiển là Thiên Chúa của Đức Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta, ban cho anh em thần khí khôn ngoan để mặc khải cho anh em nhận biết Người. Câu 18. Xin Người soi lòng mở trí cho anh em thấy rõ, đâu là niềm hy vọng anh em đã nhận được, nhờ ơn Người kêu gọi, đâu là gia nghiệp vinh quang phong phú anh em được chia sẻ cùng dân thánh, Câu 19. đâu là quyền lực vô cùng lớn lao Người đã thi thố cho chúng ta là những tín hữu. Đó chính là sức mạnh toàn năng đầy hiệu lực, Câu 20. mà Người đã biểu dương nơi Đức Ki-tô, khi làm cho Đức Ki-tô trỗi dậy từ cõi chết, và đặt ngự bên hữu Người trên trời. Câu 21. Như vậy, Người đã tôn Đức Ki-tô lên trên mọi quyền lực thần thiêng, trên mọi tước vị có thể có được, không những trong thế giới hiện tại, mà cả trong thế giới tương lai. Câu 22. Thiên Chúa đã đặt tất cả dưới chân Đức Ki-tô và đặt Người làm đầu toàn thể Hội Thánh; Câu 23. mà Hội Thánh là thân thể Đức Ki-tô, là sự viên mãn của Người, Đấng làm cho tất cả được viên mãn.

Chú thích x

Ep 1,15

1,15 Từ khi được nghe nói về lòng tin của anh em vào Chúa Giê-su, và về lòng mến của anh em đối với toàn thể dân thánh (c.15). Thánh Phao-lô lấy làm vui được biết tín hữu Ê-phê-xô có đức tin, nhưng quan trọng hơn hết là ngài cầu xin cho họ được đức cậy: đó sẽ là nguồn mạch sức năng động của họ. Ngài diễn tả các bước tiến của đức cậy: nhận biết Chúa Cha, thấy rõ đâu là gia nghiệp vinh quang phong phú (của) dân thánh, đâu là quyền lực vô cùng lớn lao Người đã thi thố để dẫn dắt chúng ta đến chỗ thực hiện niềm cậy trông, hy vọng ấy (cc. 17-19).Chính niềm hy vọng này đã phá tan chủ nghĩa bất động ù lì của các xã hội cổ xưa. Thánh Phao-lô sống trong một thế giới nhìn đức cậy như một thứ bệnh. Mọi dự tính biến đổi con người đều bị coi là ảo tưởng, và vì thế mà các mầm non khoa học đã sớm bị giập gẫy. Người tín hữu thì trái lại, đã sống kinh nghiệm phục sinh ngay trong đời sống của mình. Trong các nước theo Ki-tô giáo, đã nảy sinh niềm xác tín về một vận mệnh chung cho nhân loại. Ý thức mình là một con người, theo nghĩa sâu xa nhất của từ này, dần dần được củng cố, và chính điều này đã đẩy mạnh lại bước tiến của lịch sử để nó không dừng lại nữa. Thật đáng ngạc nhiên, khi thấy trong thế giới chúng ta, biết bao nhiêu người Ki-tô hữu có đức tin nhưng lại quá ít đức cậy, và không hề biết mình là những người mang mầm hy vọng của thế giới!Trên mọi quyền lực thần thiêng (c.21). Vào thời thánh Phao-lô, cả người Do-thái lẫn người Ki-tô hữu đều tin rằng thế giới được những sức mạnh siêu nhiên, những “thiên thần” cai quản. Họ gọi đó là: quyền lực, tước vị, dũng lực, quyền năng, và ở đây thánh Phao-lô nói Chúa Ki-tô được tôn lên trên tất cả những quyền lực này. Ngày nay, chúng ta diễn tả cách khác, nhưng chúng ta nhìn thấy vũ trụ tuân theo định luật của thiên nhiên, sức mạnh của sự sống, không quên các yếu tố vô thức, các thành kiến tập thể, các tác nhân vô hình của sự dữ. Cho tới ngày Chúa Ki-tô xuất hiện, những quyền lực này cai quản thế giới, bằng cách ngăn cản con người đạt tới tầm vóc thực thụ của nó: x. Gl 3,23.Thiên Chúa đã đặt tất cả dưới chân Đức Ki-tô (c. 22). Điều này có nghĩa là khi sống lại, Đấng vừa là người vừa là Thiên Chúa đã trở nên trung tâm của vũ trụ. Ý tưởng này cũng nói lên những gì chúng ta đọc trong kinh Tin Kính: “Chúa Giê-su ngự bên hữu Đức Chúa Cha”.Đặt tất cả dưới chân Đức Ki-tô, nhưng ngoại trừ nhân loại. Thánh Phao-lô thêm ngay: và đặt Người làm đầu toàn thể Hội Thánh. Chúa Ki-tô có cách hành động khác nhau trong hai lãnh vực: trong thế giới mà Người là trung tâm vô hình nhưng hữu hiệu của lịch sử chúng ta; trong Hội Thánh mà Người là đầu, và là nơi Người có thể biểu dương tất cả những kho tàng phong phú của Thiên Chúa trong Thánh Thần.

Thư viện

Mục lục

Thư gửi tín hữu Ê-phê-xô

Lời mở đầu

Kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa

Đức Ki-tô được siêu tôn