Thư gửi tín hữu Phi-líp-phê

Chương 2

Duy trì sự hợp nhất trong tinh thần khiêm nhường

Câu 1. Nếu quả thật sự liên kết với Đức Ki-tô đem lại cho chúng ta một niềm an ủi, nếu tình bác ái khích lệ chúng ta, nếu chúng ta được hiệp thông trong Thần Khí, nếu chúng ta sống thân tình và biết cảm thương nhau, Câu 2. thì xin anh em hãy làm cho niềm vui của tôi được trọn vẹn, là hãy có cùng một cảm nghĩ, cùng một lòng mến, cùng một tâm hồn, cùng một ý hướng như nhau. Câu 3. Đừng làm chi vì ganh tị hay vì hư danh, nhưng hãy lấy lòng khiêm nhường mà coi người khác hơn mình. Câu 4. Mỗi người đừng tìm lợi ích cho riêng mình, nhưng hãy tìm lợi ích cho người khác. Câu 5. Giữa anh em với nhau, anh em hãy có những tâm tình như chính Đức Ki-tô Giê-su. Câu 6. Đức Giê-su Ki-tôvốn dĩ là Thiên Chúamà không nghĩ phải nhất quyết duy trìđịa vị ngang hàng với Thiên Chúa, Câu 7. nhưng đã hoàn toàntrút bỏ vinh quang,mặc lấy thân nô lệ,trở nên giống phàm nhân,sống như người trần thế. Câu 8. Người lại còn hạ mình,vâng lời cho đến nỗibằng lòng chịu chết,chết trên cây thập tự. Câu 9. Chính vì thế,Thiên Chúa đã siêu tôn Ngườivà tặng ban danh hiệutrổi vượt trên muôn ngàn danh hiệu. Câu 10. Như vậy,khi vừa nghe danh thánh Giê-su,cả trên trời dưới đấtvà trong nơi âm phủ,muôn vật phải bái quỳ; Câu 11. và để tôn vinh Thiên Chúa Cha,mọi loài phải mở miệngtuyên xưng rằng:“Đức Giê-su Ki-tô là Chúa.”

Chú thích n

Pl 2,1

2,1 Ở đây thánh Phao-lô cho chúng ta biết bí quyết của đời sống cộng đoàn: tìm kiếm những gì khiêm tốn và không làm gì vì ganh tị hay hư danh. Thánh Phao-lô nêu lên tấm gương Chúa Ki-tô: Người vốn là Thiên Chúa mà trở thành phàm nhân, vốn giàu có lại trở nên khó nghèo, vốn là Trưởng Tử lại hoá thân làm nô lệ, vốn là ông chủ mà trở thành đầy tớ. Chúa Giê-su đã tự hạ xuống hàng ngũ những kẻ bị khinh rẻ nhất.Thái độ này của Chúa Giê-su phải là thái độ của môn đệ Người. Chúng ta ao ước đồng hoá mình với những người khiêm hạ nhất, chia ngọt sẻ bùi với họ, là hợp với tiêu chuẩn một đời sống thật sự theo tinh thần Tin Mừng. Đây phải là điểm phân biệt chúng ta với những người chủ yếu lo tìm thành đạt cho bản thân hay cho gia đình mình. Tham vọng của họ là chính đáng, ai trong chúng ta lại không chia sẻ với họ, ít ra một phần, những tham vọng ấy? Vậy mà, chỉ bằng cách chọn đi ngược lại hướng ấy, Chúa Ki-tô đã cho thấy con đường công danh không sáng giá đối với Người.MẦU NHIỆM CON THIÊN CHÚAQua những dòng này, thánh Phao-lô rõ ràng mượn lại lời sấm về Người Tôi Trung mà chúng ta đọc ở Is 52,13 – 53,12 để áp dụng cho Chúa Ki-tô: Người Tôi Trung của Đức Chúa sẽ đạt được vinh quang qua con đường tự khiêm tự hạ. Nhưng thánh Phao-lô sẽ cho bản văn này xoay quanh một trung tâm điểm mới: ngài ca ngợi trước hết quyết định nhiệm mầu và tự do của Chúa Ki-tô là trút bỏ hết tất cả những gì thuộc về Thiên Chúa với một lòng tuân phục hoàn hảo.Đức Giê-su Ki-tô vốn dĩ là Thiên Chúa (c.6). Chúng ta dịch với những từ địa vị và thân (phận). Nhưng ở cc. 6 và 7, thánh Phao-lô dùng cùng một từ Hy-lạp có nghĩa chính xác hơn: từ “hình thể” (hình thể Thiên Chúa, hình thể nô lệ); không phải chỉ là điều mắt chúng ta nhận ra (hình), nhưng còn là thể thức hiện hữu, thuộc bản thể sâu xa của một ngôi vị, mà chúng ta khám phá được (thể). Trong tiếng Việt, “thân phận” đi với nô lệ rất hợp; nhưng nếu nói thân phận Thiên Chúa, thì có nguy cơ lớn là ta chỉ thấy một con người được xếp vào bậc Thiên Chúa, chứ thật sự không phải là Thiên Chúa. Mà ý thánh Phao-lô muốn nói là Chúa Ki-tô được hưởng cách thức tồn tại riêng biệt của Thiên Chúa, nghĩa là có bản tính Thiên Chúa cùng với vinh quang và uy nghi của Người; tất cả những ý đó tạm gói ghém trong từ “địa vị”.Người đã mặc lấy thân nô lệ. Thật ra Chúa Giê-su chưa hề là nô lệ, vì vậy phải hiểu từ này theo nghĩa “Người Tôi Trung”, “người tôi tớ”, rất năng gặp trong Kinh Thánh: ông Mô-sê, tôi trung của Thiên Chúa; thánh Phao-lô, tôi tớ của Chúa Giê-su Ki-tô. Thánh Phao-lô đã muốn diễn tả đậm nét sự hạ mình của Chúa Ki-tô, nhưng lại hình dung Người trước hết như Người Tôi Trung. Người đã trút bỏ địa vị của một vì Thiên Chúa, và mặc lấy thân phận của Người Tôi Trung có sứ mạng cứu chuộc.Ở đây chúng ta có một cách tiếp cận vô cùng sâu xa mầu nhiệm Chúa Giê-su, Con Thiên Chúa. Căn tính của Chúa Giê-su, hay nhân cách của Người, hoàn toàn hoá thân vào thái độ hạ mình này, rồi trong sự tôn vinh tiếp theo sau đó (c.9), khiến thánh Phao-lô tỏ lòng khâm phục. Thiên Chúa đúng là Người Cha, là cõi phát sinh vạn vật cũng như cõi quay về của vạn vật, là nguồn gốc của hữu thể thần linh. Và nếu Người là Cha, nếu Người phán ra Ngôi Lời trong cõi vĩnh hằng, ấy là vì sức năng động của tình yêu là chính cốt tuỷ của Thiên Chúa Tình Yêu. Lòng quảng đại vô biên của Người làm nổi lên mặt bên kia của tình yêu là quên mình, bỏ mình. Theo một nghĩa nào đó, người Con đúng là hình ảnh người Cha (Cl 1,15), nhưng không phải là một phản diện hay một đối thủ của Cha mình. Cái đặc thù của Con Thiên Chúa sẽ là huỷ bỏ mình đi để được đón nhận lại trong Thiên Chúa.Khi thánh Phao-lô nói Chúa Giê-su không nghĩ phải nhất quyết duy trì địa vị ngang hàng với Thiên Chúa, ngài không chỉ hiểu ngầm những đặc quyền đế vương, hay một cuộc sống sung túc, hạnh phúc mà Chúa đã có thể hưởng thụ giữa loài người: chính bên trong Thiên Chúa và mầu nhiệm cõi vĩnh hằng mà Chúa Con từ bỏ mình để được Chúa Cha đón nhận lại. Chúa Cha sinh ra Ngôi Lời của Người từ muôn thuở, và động tác phát sinh này tiếp diễn trong công trình sáng tạo vũ trụ. Và chính trong vũ trụ thụ tạo này mà Chúa Con đã đến thể hiện sự hạ mình tột cùng của Người.Vậy sự sống lại của Chúa Ki-tô, mà Giáo Hội đặt làm trung tâm điểm phụng tự của mình, hoàn toàn không phải là một vinh dự mà Thiên Chúa truy tặng cho Người. Không phải là một ông Giê-su nào đó được trở về cõi dương gian sống một kiếp khác, như cái lốt nhờ vào đó mà Chúa Con có thể hiện diện dưới đất trong khi bản thân vẫn ngự cõi trời cao. Mầu nhiệm sống lại có nghĩa là Chúa Con thật sự trở về cùng Chúa Cha: người Con “đã bị thua kém các thiên thần trong một thời gian ngắn” (Hr 2,9), sắp nhận lại danh hiệu của mình và vinh quang Thiên Chúa. Chúng ta nói rõ “nhận lại danh hiệu và vinh quang”, vì thánh Gio-an đã nói minh bạch điều này ở Ga 17,5. Chính lúc phục sinh là lúc Chúa Giê-su Ki-tô, Thiên Chúa thật và con người thật, là Chúa; và Người đưa toàn thể tạo thành, cùng với Người, quay trở về với Chúa Cha (Cl 1,20).Vậy ngôi vị nhiệm mầu của người Con có hai mặt: trong cõi dương gian của chúng ta và trong thời gian, người ta chỉ thấy được hành trình của con người Giê-su mà Đức Ma-ri-a và các Tông Đồ đã được mục kích. Hành trình này xuất hiện sau những lần người Con giáng lâm trong thế giới chúng ta dưới dạng Đức Khôn Ngoan của Thiên Chúa (Kn 9,10; Hc 24,8; Ga 1,5 và 8-10), và cũng là dứt điểm của những lần giáng lâm ấy. Đàng khác, trong cõi vĩnh hằng, Chúa Con phát sinh từ Chúa Cha nhưng lại là để trút bỏ mình đi, để rồi được đón nhận lại.Như thế, nơi Chúa Giê-su, các Tông Đồ đã nhìn thấy sự sung mãn của thần tính (Cl 2,9; 1 Ga 1,1) vào chính lúc mà người Con đã hoá ra không để đi vào thế giới loài người, để cứu vớt chúng ta và đưa cả vũ trụ trở về cùng Thiên Chúa. Và khi Người bảo chúng ta từ bỏ chính mình (Mc 8,34), Người chỉ nói lên định luật sâu xa cuộc hành trình của chúng ta trong tư cách là con cái Thiên Chúa, đang khi chờ ngày được hiển vinh.

Lo sao cho được ơn cứu độ

Câu 12. Ấy vậy, anh em thân mến, anh em là những người luôn luôn vâng phục không những khi tôi có mặt, mà nhất là bây giờ, khi tôi vắng mặt, anh em hãy biết run sợ mà gắng sức lo sao cho mình được cứu độ. Câu 13. Vì chính Thiên Chúa tác động đến ý chí cũng như hành động của anh em do lòng yêu thương của Người. Câu 14. Anh em hãy làm mọi việc mà đừng kêu ca hay phản kháng. Câu 15. Như thế, anh em sẽ trở nên trong sạch, không ai chê trách được điều gì, và sẽ trở nên những người con vẹn toàn của Thiên Chúa, giữa một thế hệ gian tà, sa đoạ. Giữa thế hệ đó, anh em phải chiếu sáng như những vì sao trên vòm trời, Câu 16. là làm sáng tỏ Lời ban sự sống, để tôi được hiên ngang hãnh diện trong ngày Đức Ki-tô quang lâm, vì tôi đã không chạy uổng công và đã không lao nhọc vô ích. Câu 17. Nhưng nếu tôi phải đổ máu ra hợp làm một với hy lễ mà anh em lấy đức tin dâng lên Chúa, thì tôi vui mừng và cùng chia sẻ niềm vui với tất cả anh em. Câu 18. Anh em cũng vậy, anh em hãy vui lên và cùng chia sẻ niềm vui với tôi.

Sứ mạng của ông Ti-mô-thê và ông Ê-páp-rô-đi-tô

Câu 19. Nhờ Chúa Giê-su, tôi hy vọng có thể sớm cử anh Ti-mô-thê đến với anh em, để chính tôi cũng được an tâm vì được biết tin tức về anh em. Câu 20. Chẳng có ai khác cùng chia sẻ một tâm tình với tôi và tận tâm lo lắng cho anh em. Câu 21. Thật vậy, ai nấy đều tìm lợi ích cho mình, chứ không tìm lợi ích cho Đức Ki-tô Giê-su. Câu 22. Anh em biết: anh Ti-mô-thê đã chứng tỏ mình là người có giá trị, bởi vì anh ấy đã cùng với tôi phục vụ Tin Mừng, như con với cha. Câu 23. Vậy, tôi hy vọng sẽ cử anh ấy đi, ngay khi thấy rõ số phận tôi ra sao. Câu 24. Vả lại, nhờ ơn Chúa, tôi tin tưởng sắp được đích thân đến thăm anh em. Câu 25. Tôi nghĩ cần phải trả anh Ê-páp-rô-đi-tô về cho anh em. Anh ấy đã từng là một người anh em, một cộng sự viên, một chiến hữu của tôi, người mà anh em đã gửi đến giúp tôi trong lúc túng cực. Câu 26. Anh ấy rất mong mỏi gặp lại tất cả anh em, lo âu vì anh em đã biết tin anh lâm bệnh. Câu 27. Thật vậy, anh ấy ốm nặng gần chết; nhưng Thiên Chúa đã thương xót anh, không những thương xót anh mà còn thương xót cả tôi nữa, để tôi khỏi buồn phiền vì hết chuyện này đến chuyện khác. Câu 28. Do đó, tôi vội cho anh ấy trở về, để anh em được vui khi gặp lại anh, và chính tôi cũng bớt buồn phiền. Câu 29. Vì Chúa, anh em hãy hết sức vui mừng đón tiếp anh. Anh em hãy quý trọng những người như thế; Câu 30. chính vì làm việc cho Đức Ki-tô mà anh đã suýt chết, đã liều mạng sống để thay thế anh em, khi anh em không đến giúp tôi được.

Chú thích p

Pl 2,19

2,19 Thông thường, các tin tức cá nhân nằm ở cuối các thư thánh Phao-lô. Ở đây hình như các tin tức làm gián đoạn chủ đề lá thư, và đề tài chỉ được tiếp nối ở 3,1. Thánh Phao-lô báo tin ngài sẽ hai lần đến thăm viếng các tín hữu Phi-líp-phê.Ông Ti-mô-thê là phụ tá của thánh Phao-lô và được thánh nhân uỷ thác sứ vụ trong các cộng đoàn. Dường như ông không có bản lãnh một người chỉ huy và có thể dễ dàng bị những người không kiêng nể uy quyền thánh Phao-lô hạ nhục.Còn ông Ê-páp-rô-đi-tô thì là một Ki-tô hữu đã rời gia đình, bỏ tiền ra và đánh liều đi gặp thánh Phao-lô. Cộng đoàn có quan tâm đến các thành viên dấn thân tích cực nhất của mình và những người thiếu thốn nhất không? Đôi khi Giáo Hội đưa ra cho chúng ta tấm gương những người Ki-tô hữu đắc lực đã từng sống trong những hoàn cảnh bấp bênh và suốt đời bị anh em mình quên lãng.

Thư viện

Mục lục

Thư gửi tín hữu Phi-líp-phê

Duy trì sự hợp nhất trong tinh thần khiêm nhường

Lo sao cho được ơn cứu độ

Sứ mạng của ông Ti-mô-thê và ông Ê-páp-rô-đi-tô